Những kỷ vật không bao giờ được lãng quên

13/04/2018 02:18 Số lượt xem: 468
Hơn 500 hình ảnh, tài liệu, hiện vật đang trưng bày tại Bảo tàng Bắc Ninh với chủ đề “Sáng mãi tấm gương người chiến sĩ cách mạng bị địch bắt tù đày tỉnh Bắc Ninh” là bằng chứng thép cho thấy thủ đoạn dã man, tàn độc của kẻ thù và qua đó ngời sáng tấm gương bất khuất, kiên trung của những cựu tù cộng sản ưu tú, dạ sắt gan vàng. Chiến tranh đã lùi xa nhưng mỗi kỷ vật chứa đựng những câu chuyện xúc động, bi tráng về một thời tranh đấu bảo vệ Tổ quốc mà thế hệ hôm nay và mai sau nhất định không được phép lãng quên.

Để có độc lập, tự do như hôm nay, biết bao người con đất Việt đã anh dũng hy sinh khi tuổi đời còn rất trẻ. Chúng ta tự hào vì trong những tấm gương ngời sáng đó có những người con ưu tú của quê hương Bắc Ninh. Đó là các chiến sỹ cách mạng tiền bối Nguyễn Văn Cừ, Ngô Gia Tự, Hoàng Quốc Việt, Lê Quang Đạo... cùng hàng vạn đảng viên, quần chúng ưu tú bị địch bắt giam tại các nhà tù Hỏa Lò, Côn Đảo, Sơn La, Phú Quốc… Họ đã sống, chiến đấu bằng ý chí sắt đá, nghị lực phi thường và một lòng vững tin vào Đảng. Các chiến sĩ cách mạng bị địch bắt tù đày tỉnh Bắc Ninh không chỉ góp phần tiếp nối tô thắm truyền thống đấu tranh yêu nước của quê hương mà còn nêu gương sáng về tinh thần thép, luôn giữ vững khí tiết của người chiến sĩ cộng sản ưu tú, sáng tạo trong chiến đấu, không tiếc máu xương giành lại độc lập, tự do cho Tổ quốc.

Mỗi kỷ vật đang trưng bày tại Bảo tàng tỉnh như: Chuồng cọp, chảo nước sôi, thùng phuy, chiếc roi cá đuối hay bức thư gửi gia đình của một cựu binh khi xung phong nhận nhiệm vụ tự thiêu để bảo vệ đồng đội… đều có những câu chuyện cảm động riêng mà các chiến sĩ cách mạng đã trải qua ở chốn lao tù. Chính những kỷ vật ấy đã kể chuyện lịch sử, kể để thấy được giá trị của hoà bình và kể để những hệ luỵ của cuộc chiến nguôi ngoai đi cùng năm tháng, để phẩm chất người chiến sĩ cộng sản mãi sáng ngời. Bác Ngô Văn Bướng (Tam Á, Gia Đông, Thuận Thành) - người bị địch tra tấn gần 100 roi cá đuối xúc động: “Với chúng tôi đây là những kỷ vật, kỷ niệm không thể nào quên. Với thế hệ trẻ sẽ thấy được giai đoạn lịch sử bi tráng về một thời hoa lửa”.

 

Học sinh tham quan trưng bày và lắng nghe nhân chứng lịch sử kể chuyện về liệt sĩ Nguyễn Đình Xô.

 

Nhiều câu chuyện cảm động về tình đồng chí, đồng đội, ký ức khó quên về sự tra tấn dã man của giặc và cả những cuộc đấu trí sinh tử mà các chiến sĩ cách mạng bị địch bắt tù đày trải qua trong các nhà tù thực dân, đế quốc cũng được các nhân chứng lịch sử kể lại. Ông Vũ Văn Kim, Chủ tịch Hội Chiến sĩ cách mạng bị địch bắt tù đày tỉnh Bắc Ninh chia sẻ: “Thời gian hơn 7 năm trong nhà tù đế quốc, tôi cùng đồng đội tổ chức nhiều cuộc đấu tranh để phản đối chế độ hà khắc của nhà tù đối với tù binh và bảo vệ đồng chí đồng đội. Và trong một lần đấu tranh như thế, tôi dùng dao tự rạch bụng để phản đối hành động không trao trả tù binh của đế quốc Mỹ. Suốt những năm tháng bị giam cầm, chúng tôi trải qua mọi thủ đoạn tra tấn dã man nhất của bọn cai ngục: dội nước sôi vào miệng, nhốt trong “chuồng cọp” hay cặp điện vào tai, lấy kìm nhổ móng tay, móng chân, bẻ răng, đóng đinh vào đầu gối… Song chính những khổ đau, đầy ải ấy đã trở thành động lực, nuôi dưỡng ý chí cách mạng trong tôi và các đồng chí, đồng đội để tiếp tục chiến đấu và chiến thắng”.

Những hình ảnh, tài liệu, hiện vật trưng bày sẽ giúp công chúng hiểu rõ hơn về nơi giam cầm, đọa đày các chiến sĩ cách mạng, thấy tận mắt những hình thức tra tấn dã man của kẻ thù. Đặc biệt, du khách còn được giới thiệu, tìm hiểu về những tấm gương dũng cảm, kiên trung của các chiến sĩ cách mạng bị địch bắt tù đày tỉnh Bắc Ninh, tiêu biểu như liệt sĩ Nguyễn Đình Xô, dù bị địch dùng mọi thủ đoạn tra tấn tàn bạo như đóng đinh vào 10 đầu ngón tay, vào mắt cá chân, dội nước sôi vào người… nhưng vẫn giữ trọn khí tiết của người chiến sĩ cách mạng và hy sinh khi vừa tròn 23 tuổi. Hay tấm gương ông Vũ Văn Kim (Thuận Thành) đã dùng dao tự rạch bụng mình để phản đối việc không trao trả tù binh của Mỹ-Ngụy; ông Đào Văn Kim (Phật Tích, Tiên Du) sẵn sàng nhận nhiệm vụ thiêu sống để phản đối chế độ hà khắc của nhà tù đế quốc, mang lại quyền sống cho đồng chí, đồng đội của mình…

Tham quan trưng bày, được trực tiếp nhìn và nghe lời thuật lại của chính các cựu tù, mỗi người có một cảm nhận riêng nhưng tất cả đều chung lòng khâm phục, tự hào trước ý chí sắt đá, tinh thần thép của cha anh. Đã có nhiều giọt nước mắt, sự xúc động nghẹn ngào của các bạn đoàn viên thanh niên khi đến tham quan và lắng nghe các nhân chứng trực tiếp kể chuyện từ chốn “địa ngục trần gian”. Bạn Nguyễn Đình Thịnh, sinh viên khoa Hóa, Trường Đại học Sư phạm 2 tâm sự: “Khi nhìn những hiện vật này, tim em đau nhói trước sự dã man, tàn độc của giặc nhưng vô cùng cảm phục ý chí sắt đá của các cựu tù binh cộng sản. Trưng bày giúp em hiểu rõ hơn về suy nghĩ, việc làm của cha anh cũng như giá trị của nền độc lập, tự do hôm nay. Đây sẽ là những kỷ vật, ký ức mà tuổi trẻ chúng em nhất định không bao giờ được lãng quên”…

 Qua gần 1 tháng trưng bày đã thu hút gần 4.000 lượt người tham quan, trong đó có nhiều đoàn cán bộ, đoàn viên thanh niên, học sinh, sinh viên ở khắp các huyện, thị xã, thành phố trên địa bàn tỉnh. Các hiện vật, hình ảnh, tư liệu sẽ là những bài học lịch sử sinh động, tiếp tục thắp lên niềm tin và truyền lửa cho thế hệ trẻ về những tấm gương anh hùng, bất khuất của quê hương Bắc Ninh-Kinh Bắc.

Bài, ảnh: Ngô Thị Thạch Thảo (Sinh viên thực tập)