Khó khăn trong xử phạt hành chính hành vi hút thuốc lá

11/01/2019 08:26 Số lượt xem: 700
Luật Phòng chống tác hại của thuốc lá (PCTHTL) có hiệu lực từ ngày 1-5-2013. Năm 2015, Quỹ PCTHTL đầu tư kinh phí triển khai các hoạt động nhằm giảm thiểu tác hại của thuốc lá tại địa bàn tỉnh Bắc Ninh.

Sau hơn 3 năm hoạt động, số lượng người hút thuốc lá đã giảm đáng kể, nhận thức của người dân về tác hại của thuốc lá được nâng lên, giảm thiểu những tác động xấu của việc hút thuốc lá đến sức khỏe con người và môi trường sống; nhiều mô hình cơ quan, đơn vị không khói thuốc đã được xây dựng... Tuy nhiên, quá trình thực hiện Luật PCTHTL, nhất là việc xử phạt theo quy định còn khá nhiều khó khăn.
Hơn 3 năm qua, chương trình PCTHTL tại Bắc Ninh đã triển khai hàng loạt những giải pháp trọng tâm. Nhờ đó, nhận thức của người dân về tác hại của thuốc lá được nâng cao rõ rệt, kiểm soát mức độ tiêu thụ thuốc lá của người dân. Tuy nhiên, tình trạng người hút thuốc lá ở các bến xe, thậm chí cả trong bệnh viện - những địa điểm được quy định cấm hút thuốc lá theo Luật vẫn xảy ra. Nghị định số 176/2013/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế, quy định xử phạt từ 100.000 - 300.000 đồng cho hành vi hút thuốc lá tại những địa điểm cấm như trên. Nhưng thực tế là từ khi triển khai Luật, từ khi Nghị định có hiệu lực thi hành chưa có trường hợp nào trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh cũng như các tỉnh khác bị xử lí vi phạm vì hành vi hút thuốc lá, nếu có cũng chỉ là nhắc nhở.
Sở dĩ chưa thực hiện xử phạt được, bởi lực lượng thực thi công vụ còn mỏng. Theo quy định, thanh tra y tế, quản lí thị trường, Công an nhân dân đang thi hành công vụ và chủ tịch UBND xã, phường có thẩm quyền xử phạt hành chính với hành vi hút thuốc lá. Nhưng thực tế việc kiểm tra, phát hiện và xử lí  chưa được thường xuyên. Mặt khác, việc hút thuốc lá chỉ diễn ra trong vòng vài phút nên không dễ để phát hiện; đã thế người vi phạm theo quy định là phải đến Kho bạc nộp phạt. Đây cũng là một vấn đề bất cập. Bởi ví dụ với những trường hợp vi phạm hành chính khác có thể tạm giữ tang vật, phương tiện, giấy phép hoặc các giấy tờ tùy thân…, chỉ khi đến Kho bạc nộp phạt và có biên lai thì mới được giải quyết, trả lại giấy tờ. Nhưng với việc vi phạm hút thuốc lá thì không có gì để tạm giữ, Luật không quy định được phép giữ chứng minh thư hay giấy tờ tùy thân. Vì vậy, nếu có lập biên bản mà người hút thuốc lá không đến nộp phạt thì cơ quan chức năng cũng không có biện pháp xử lí.

 

Không khó để bắt gặp tình trạng hút thuốc lá ngay trong khuônviên bệnh viện.

Đây chỉ là những khó khăn, bất cập nổi cộm trong vấn đề xử phạt vi phạm hành chính hành vi hút thuốc lá. Cùng với đó, tỉ lệ người dân hút thuốc lá vẫn còn cao, đặc biệt đang có xu hướng trẻ hóa, xuất hiện ở lứa tuổi học sinh, sinh viên. Nhiều người dân vẫn coi thường, chưa hiểu rõ được các tác hại của thuốc lá đối với sức khỏe do những tác động này ngấm dần dần, từ từ ảnh hưởng đến toàn bộ các cơ quan trong cơ thể chứ không biểu hiện ngay lập tức.
Để Luật PCTHTL đi sâu hơn, rộng hơn và hiệu quả hơn trong cộng đồng thì trước mắt cần tiếp tục tăng cường công tác giáo dục, tuyên truyền, vận động người dân bỏ thuốc lá, chấp hành quy định cấm hút thuốc lá nơi công cộng. Sau đó là sửa đổi một số quy định cứng nhắc về xử phạt hút thuốc lá nơi công cộng, theo đó cho phép các cơ quan chức năng lập biên bản và xử phạt tại chỗ các hành vi vi phạm. Bởi yêu cầu đến nộp phạt tại kho bạc là việc rất khó thực hiện, mặt khác, khi xử phạt tại chỗ sẽ có tác dụng răn đe, phòng ngừa và nâng cao tính tuyên truyền, giáo dục trong cộng đồng. Cùng với đó, cần quy định cụ thể cơ quan chịu trách nhiệm theo dõi, quản lí, kiểm tra xử phạt về hành vi hút thuốc lá nơi công cộng, thiết nghĩ nên giao cho công an xã thực hiện nhiệm vụ này. Có như vậy mới giúp quy định của pháp luật đi vào thực tế cuộc sống, bảo vệ sức khỏe cộng đồng trước các hành vi vô ý thức của người hút thuốc nơi công cộng; chứng minh được các quy định về xử phạt trong lĩnh vực này là hoàn toàn khả thi, thể hiện sự nghiêm minh của pháp luật.

Minh Cường