Bao dien tu Bac Ninh
Thứ năm, 02/11/2017 - 16:05
Hồn gốm trong tranh
Nếu tranh gốm sứ Bát Tràng giống như một vũ điệu sắc màu rực rỡ thì dòng tranh gốm đỏ Phù Lãng lại thu hút bởi nghệ thuật tạo khối, gam màu mộc mạc, đằm thắm. Dưới bàn tay tài hoa của các nghệ nhân, tranh và gốm đã hòa quyện tạo nên tác phẩm nghệ thuật độc đáo.

Xuất hiện từ năm 2000 do anh Vũ Hữu Nhung và Trần Mạnh Thiều khởi xướng, gốm mỹ nghệ đã thổi vào Phù Lãng một “luồng sinh khí mới”. Sinh ra và lớn lên trên làng nghề, đã quen với những đôi tay nhào đất, trót mê hơi đất tỏa lên từ những lò bao, sau khi được đào tạo tại trường ĐH Mỹ thuật Công nghiệp, hai chàng trai trẻ đã trở về chính làng quê của mình, mang theo khát vọng “đổi gió” cho gốm quê hương. Trên nền tảng tinh hoa nghề gốm của cha ông kết hợp với kiến thức, đến nay, gốm mỹ nghệ với những thương hiệu như “Gốm Thiều” , “gốm Tại”, “gốm Nhung”,…ngày càng khẳng định được vị trí trong dòng sản phẩm gốm mỹ nghệ trên thị trường.

Tranh gốm là một trong những sản phẩm của dòng gốm mỹ nghệ, được sáng tạo dựa trên việc tạo kiểu dáng, hoa văn trên gốm. Tranh gốm Phù Lãng đa dạng, phong phú về mẫu mã nhưng chủ yếu là hai dòng tranh: dân gian và hiện đại. Từ khi thai nghén đến lúc hình thành, tranh gốm trải qua nhiều công đoạn. Đầu tiên, người thợ làm cốt tranh từ đất sét, độ dày từ  1 – 5cm, tùy theo yêu cầu của bức tranh. Để hoàn thiện tranh gốm, người nghệ nhân tiến hành vẽ phác trực tiếp trên mảng đất sét vẫn còn dẻo mịn, sau đó đắp nổi, tô màu, cắt thành từng mảnh nhỏ đem vào nung trong lửa. Chứng kiến các nghệ nhân thực hiện thủ công tất cả các công đoạn mới hiểu, để cho ra một sản phẩm gốm nghệ thuật không hề đơn giản, để tạo nên những bức phù điêu bằng gốm có khi tới vài tháng. 

 

 

Tranh gốm Phù Lãng với nghệ thuật tạo khối đặc sắc.

 

Nét độc đáo của tranh gốm Phù Lãng nằm ở những  đường nét đắp nổi tinh xảo, giàu tính tạo hình, có chiều sâu về mặt không gian. Tranh gốm nhờ được tôi luyện trong ngọn lửa của lò nung nên mang vẻ đanh chắc, bóng khỏe, bền bỉ. Hoa văn trên tranh chủ yếu lấy nguồn cảm hứng từ tích dân gian gần gũi, dung dị. Đối với tranh hiện đại thì đường nét chạm khắc phụ thuộc vào sáng tạo của nghệ nhân, mang đậm dấu ấn cá nhân. Sinh ra từ đất mẹ, mỗi bức tranh gốm được ví như một mảnh hồn làng.  Người ta nói rằng ở đâu có gốm Phù Lãng ở đó có hồn quê yên bình mộc mạc.

Theo lời anh Trần Mạnh Thiều (chủ xưởng gốm Thiều) hiện nay thị trường tiêu thụ tranh gốm Phù Lãng ngày càng mở rộng. Kinh tế phát triển, không ít người xây biệt thự, nhà vườn. Trong những ngôi nhà như thế không thể thiếu một bức tranh gốm. Mỗi mét vuông tranh có giá trung bình hơn 1 triệu. Sản phẩm tinh xảo hơn, chứa đựng nhiều chất xám hơn dao động từ 7 – 8 triệu đồng. Nhờ hiệu quả kinh tế cao đem lại từ nghề làm tranh gốm, tính đến nay có gần 50 hộ trong làng theo dòng gốm mỹ nghệ. Cùng với đó, người dân cũng dần có những bước cải tiến về công nghệ làm gốm, trong đó phải kể đến như công nghệ đốt bằng khí ga, đảm bảo thân thiện với môi trường.

Cùng với tượng gốm, lọ lục bình gốm,… tranh gốm đã tạo nên nét mới cho làng gốm xứ Kinh Bắc. Hồn gốm trong tranh là hồn quê hương xứ sở, mộc mạc, chất phác như chính con người nơi đây.

Thanh Huyền (SVKT)
Top