Bao dien tu Bac Ninh
Thứ sáu, 07/07/2017 - 08:45
Câu lạc bộ Quan họ Duệ Đông, gìn giữ vốn văn hóa truyền thống
Với tình yêu và niềm đam mê Quan họ, hơn hai thập kỷ qua, các thành viên trong CLB Quan họ thôn Duệ Đông, thị trấn Lim (Tiên Du) đã đóng góp tích cực trong việc gìn giữ, lan tỏa vốn văn hóa truyền thống quê hương của cha ông.

Bà Nguyễn Kim Thanh, Chủ nhiệm CLB Quan họ thôn Duệ Đông nhớ lại: Năm 1992 thành lập, CLB Quan họ chỉ có 14 người theo học, sinh hoạt tại đình làng cũ. Những ngày đầu hoạt động CLB còn nhiều khó khăn, vất vả, trang phục biểu diễn không có; nơi sinh hoạt không được khang trang, ổn định; những người chưa học hát bao giờ còn lúng túng, vụng về, sinh hoạt chưa đều đặn… Thế nhưng, vượt qua tất cả khó khăn, đến nay, CLB Quan họ Duệ Đông đã phát triển ổn định, ai cũng có thể hát hay, hát giỏi như những nghệ nhân Quan họ thực thụ”.

Sau một thời gian đi vào hoạt động ổn định, nhiều thành viên có giọng hát hay và chuẩn, song Ban chủ nhiệm CLB vẫn canh cánh trong lòng, chung nỗi niềm lo lắng, băn khoăn về những thế hệ trẻ tuổi kế cận, tiếp nối văn hóa của quê hương. CLB quyết định mở thêm buổi sinh hoạt dạy hát cho thế hệ trẻ yêu thích Quan họ trong thôn vào thứ 7 hàng tuần để không ảnh hưởng đến việc học, lịch làm việc. Những ngày đầu dạy các cháu nhỏ, Ban chủ nhiệm gặp không ít khó khăn bởi các em chưa kiên trì, thích học hát nhưng còn ham chơi, mất trật tự trong giờ học. CLB đã cử 2 thành viên theo dạy tại lớp để kịp thời chỉ bảo, khuyến khích các em. Trước khi đến lớp, Ban chủ nhiệm đều có kế hoạch dạy theo từng bước để các em hát đúng lời, thuộc nhịp trước, sau đó mới chú ý đến cách điệu, cử chỉ, ngắt nghỉ.

Ngoài ra vào tối thứ 6 hàng tuần, CLB mời những nghệ nhân gạo cội như cụ Nguyễn Thừa Kế, Nguyễn Văn Đắc đến truyền dạy cho các thành viên trung niên, trẻ tuổi với mục đích gìn giữ “đặc sản” của Quan họ là những bài Quan họ cổ. Các học viên được dạy những kỹ thuật quan trọng của hát Quan họ như cách ngân nga, ngắt nhịp, các chỗ ngắt nghỉ, lấy hơi sao cho đúng, cho chuẩn, đạt độ vang, rền, nền, nảy của người chơi Quan họ… Để hát được các bài Dân ca Quan họ cổ như La giằng, Đường bạn, Kim lan, Cây gạo, Tình tang… mỗi thành viên phải học từng bài liên tục trong vòng vài năm, nếu không kiên trì theo học hoặc không có chất giọng phù hợp, có khi học cả đời cũng không thể hát được những bài Quan họ cổ.

Hiện nay, CLB Quan họ Duệ Đông có hơn 40 thành viên. Khác với nhiều CLB Quan họ khác hoạt động tại tỉnh Bắc Ninh, CLB Quan họ Duệ Đông sinh hoạt với các lớp thế hệ khác nhau. Người lớn tuổi nhất là nghệ nhân Nguyễn Thừa Kế 99 tuổi và nghệ nhân Nguyễn Văn Đắc cũng vừa bước sang tuổi 96. Cùng sinh hoạt tại CLB, ngoài các liền anh, liền chị trung niên là các cháu thiếu nhi, học sinh, nhỏ tuổi nhất là các em mới lên 5 tuổi. Tại đây, tùy vào từng lứa tuổi, kinh nghiệm mà thế hệ đi trước truyền dạy cho thế hệ đi sau những bài hát, làn điệu Dân ca Quan họ phù hợp, để người học dễ tiếp thu.

Hàng năm, vào những dịp hội hè, ngày lễ kỷ niệm, các liền anh, liền chị từ trẻ nhỏ đến người già lại xúng xính áo tứ thân đi biểu diễn. Bên cạnh đó, CLB thôn Duệ Đông còn thường xuyên đi giao lưu với các câu lạc bộ khác trong huyện như CLB Hoài Thị, Lộ Bao, Lũng Giang, Đình Cả… thậm chí được mời đến các tỉnh Hưng Yên, Nam Định, Cao Bằng… để biểu diễn. Qua những lần biểu diễn, các liền anh liền chị có thêm cơ hội để học hỏi kinh nghiệm, giới thiệu những làn điệu Dân ca Quan họ tới khắp cả nước.

Giờ đây, CLB quan họ Duệ Đông như một mái nhà chung của những người yêu Quan họ. Không chỉ dạy hát, học hát mà tại đây, các thành viên từ người lớn tuổi nhất đến các cháu măng non còn được học về tình yêu, lòng say mê với Dân ca Quan họ, học về lề lối, cách ứng xử nhã nhặn, văn hóa của người chơi Quan họ. “Các nghệ nhân Quan họ lớn tuổi dạy chúng tôi những gì, chúng tôi sẽ truyền lại tất cả cho các cháu, người thành thạo dạy cho người chưa thành thạo, người biết nhiều dạy cho người biết ít, người lớn dạy cho trẻ nhỏ. Có thể chúng tôi không phải những nghệ nhân thực thụ nhưng chúng tôi chơi Quan họ bằng tình yêu, lòng đam mê và còn sức khỏe sẽ còn mang trong mình trọng trách gìn giữ làn điệu Quan họ truyền thống cha ông để lại”. Bà Nguyễn Thị Phương Nga, thành viên Ban Chủ nhiệm CLB chia sẻ.

Minh Hường
Top