Bao dien tu Bac Ninh
Thứ ba, 16/05/2017 - 08:28
Tiếp nối mạch nguồn Quan họ Bồ Sơn
Họ cùng nhau hát và kiểm tra giọng hát của nhau để uốn nắn cho tròn vành, rõ chữ để mỗi bài hát Quan họ khi vang lên phải có độ vang, rền, nền, nảy theo đúng chất cổ. Đó là nội dung được lặp đi lặp lại trong những buổi sinh hoạt hàng tháng của CLB Quan họ khu phố Bồ Sơn, phường Võ Cường (thành phố Bắc Ninh) - một làng Quan họ gốc.

Được thành lập đã gần 10 năm, CLB Quan họ khu phố Bồ Sơn thu hút 70 thành viên và chia làm 2 tổ. Trong đó, 1 tổ là các thành viên thuộc lớp Người cao tuổi. Mỗi tổ sinh hoạt 1 lần/tháng, tại đây mọi người cùng hát cho nhau nghe những bài Quan họ cổ để nhận xét và chỉnh sửa. Đặc biệt CLB có nghệ nhân Tạ Thị Hình là người truyền dạy Quan họ cho mọi thành viên từ khi CLB bắt đầu nhen nhóm. Bà đảm nhiệm từ việc truyền đạt lại những bài Quan họ cổ được ghi chép cẩn thận trong sổ tay đến việc luyện giọng cho các thành viên. Ngoài ra CLB còn có các nghệ nhân: Nguyễn Thị Quyết, Tạ Thị Khánh… cũng có công lao không nhỏ trong việc truyền dạy Quan họ cho các thế hệ trong CLB.

Bà Nguyễn Thị Năm, 59 tuổi, Chủ nhiệm CLB Quan họ khu phố Bồ Sơn (phường Võ Cường) cho biết: Tôi được nghe mẹ hát Quan họ từ ngày còn nhỏ, 17 tuổi bắt đầu được dạy hát. Mẹ tôi là nghệ nhân Nguyễn Thị Bao, trước kia bà cũng truyền đạt Quan họ cho nhiều người trong làng. Hiện nay có 4 cặp đôi hát Quan họ được coi là linh hồn của CLB đã đạt giải cao trong các hội thi hát Quan họ đối đáp đầu xuân. CLB xác định các cặp đôi này sẽ có nhiệm vụ truyền dạy lại cho thế hệ sau của khu phố.

Trong các ngày lễ, hội ở địa phương, CLB Quan họ khu phố Bồ Sơn luôn được mời tham gia biểu diễn Quan họ trên sân khấu hay dưới thuyền để phục vụ nhân dân. Ngoài ra CLB còn đi hát giao lưu với các đơn vị bạn để tích lũy thêm kinh nghiệm và học hỏi nết ăn, ở của người Quan họ theo đúng với phong tục văn hóa của người Quan họ xưa.

Để gìn giữ và phát huy di sản văn hóa Quan họ được Unesco công nhận, vừa qua, CLB đã mở lớp truyền dạy Quan họ cho các lứa tuổi trong khu phố thu hút hơn 60 học viên. Các lớp học do những cặp đôi có chất giọng được rèn luyện nhiều năm qua các kỳ thi đạt giải có trách nhiệm truyền dạy như: Nguyễn Thị Năm, Nguyễn Thị Vượng, Nguyễn Thị Hoa, Nguyễn Thị Hòa, Nguyễn Thị Thì, Nguyễn Thị Phê, Nguyễn Thị Thành, Nguyễn Thị Trúc.

 

 

Các học viên lớp học hát Quan họ khu phố Bồ Sơn chăm chú ghi chép những bài hát Quan họ cổ.

 

Hơn 60 học viên được chia làm 3 lớp, mỗi lớp học 2 buổi/tuần, trong đó có 1 lớp dành cho lứa tuổi thiếu niên, nhi đồng. Học viên nhỏ tuổi nhất lớp học là 5 tuổi. Được tham gia một buổi tại lớp học hát Quan họ, chúng tôi mới thấy sự tâm huyết của người truyền dạy cùng sự kiên trì của các học viên. Đa số những học viên đều ở tuổi từ 40 đến ngoài 60 nhưng vẫn dành thời gian một tuần 2 buổi tối từ 20 giờ đến 22 giờ đều đặn ra đình để học hát Quan họ. Nhìn những học viên nghiêm túc cầm sách, bút và ngồi ghi chép cẩn thận các bài Quan họ cổ vào sổ mới thấy việc học hát Quan họ không hề đơn giản. Người dạy đọc từng câu Quan họ, học viên chăm chú lắng nghe ghi chép và say mê luyện hát theo.

Bà Nguyễn Thị Lộc, 48 tuổi, Chi hội trưởng Chi hội Phụ nữ khu phố Bồ Sơn cho biết: Sau khi chị Năm, Chủ nhiệm CLB có ý tưởng mở lớp học hát Quan họ miễn phí cho mọi người trong khu phố, tôi đã truyền đạt lại cho các hội viên phụ nữ trong chi hội. Rất may ý tưởng của chúng tôi được chị em phụ nữ hưởng ứng và tham gia. Lớp học hát Quan họ có 2/3 học viên là hội viên chi hội phụ nữ.

Tại lớp học hát Quan họ có nhiều hội viên phụ nữ có con nhỏ nhưng với sự yêu thích và mong muốn góp phần gìn giữ, phát huy nét đẹp truyền thống văn hóa quê hương nên vẫn thu xếp dành thời gian tham gia. Chị Khăng Thị Thảo, sinh năm 1983, khu phố Bồ Sơn cho biết: Có 3 con còn nhỏ, bé nhất mới gần 5 tuổi nhưng được chồng động viên nên tôi quyết tâm tham gia lớp học. Tại đây chúng tôi được các chị truyền dạy 50 bài Quan họ cổ từ bài dễ đến bài khó. Càng học và nghe Quan họ tôi càng cảm nhận được cái hay và sự tinh tế trong từng câu hát của người Quan họ xưa.

Đến lớp học hát Quan họ của CLB Quan họ khu phố Bồ Sơn có lẽ ai cũng tò mò về một học viên nam đã gần 60 tuổi vẫn chăm chú sách bút ghi chép. Ông là Nguyễn Văn Bờ, sinh năm 1962, khu phố Bồ Sơn. Khi được hỏi về lý do tham gia lớp học hát Quan họ, ông tâm sự: Trước kia trong quân đội, tôi cũng có vốn liếng vài chục bài hát Quan họ cả lời cổ và lời mới nhưng đều do nghe đài để hát theo. Nay về nghỉ tại quê nhà, khi có thông báo của CLB Quan họ về việc mở lớp học hát, tôi đăng ký tham gia ngay.

Đặc biệt hơn, tại lớp học hát Quan họ có bà Trương Thị Hoài Thanh, sinh năm 1967, quê ở Quảng Bình cũng tham gia. Bà cho biết: Tôi về làm dâu khu phố Bồ Sơn từ năm 1993, có lẽ sống ở Bắc Ninh nên Quan họ ngấm vào người lúc nào không hay. Nghe Quan họ trữ tình, nhẹ nhàng, nền nã, ý tứ và đằm thắm lắm. Đã là dâu con Bắc Ninh tôi cũng muốn góp phần nhỏ bé của mình trong việc gìn giữ, quảng bá Quan họ đến bạn bè. Tôi dự định khi con gái thi cuối kì xong cũng rủ cùng học. Con trai lớn đang đi làm Hà Nội nhưng cuối tuần về học hát cùng mẹ.

Thành lập CLB, duy trì sinh hoạt và mở lớp truyền dạy cho mọi người không phải CLB Quan họ nào cũng thực hiện được như CLB Quan họ khu phố Bồ Sơn. Tin rằng, với sự tâm huyết trong việc gìn giữ, phát huy di sản văn hóa quê hương, CLB Quan họ khu phố Bồ Sơn sẽ tiếp tục truyền dạy được nhiều thế hệ trong khu phố để tiếng hát Quan họ ngày càng bay xa và lan tỏa.

Minh Hường
Top