Bao dien tu Bac Ninh
Thứ ba, 27/12/2016 - 09:10
Từ “thị xã đèn dầu” đến đô thị thông minh
Hai mươi năm, khoảng thời gian tuy không dài trong suốt tiến trình phát triển của quê hương đất nước, nhưng đã để lại dấu ấn đậm nét, tạo nên sức bật to lớn cho đô thị trung tâm tỉnh. Từ một “thị xã đèn dầu”, làng nhiều hơn phố, đến nay Thành phố Bắc Ninh mang vóc dáng bề thế, sức sống hiện đại, hướng tới tầm cao mới: Đô thị thông minh.

THỜI GIAN KHÓ CHƯA XA

 Hơn 60 tuổi, gần 50 năm gắn bó với nghề sửa chữa đồng hồ, ông Nguyễn Văn Tân, phố Tiền An (Thành phố Bắc Ninh) ngẫm ngợi cầm chiếc đồng cũ kỹ bảo: “Đồng hồ chỉ có 12 con số, chạy tuần hoàn không bao giờ thay đổi. Nhưng ngoài kia có biết bao nhiêu điều đang đổi thay kỳ diệu. Người dân thị xã ngày nào không còn cảnh chen chân xếp hàng mua lương thực từ miếng thịt lợn đến bánh xà phòng; người dân không còn cảnh chân trần mỗi buổi sáng tinh mơ gánh hàng rau ra chợ bán; người dân không còn phải xì xụp mỗi bữa ăn khi trời bắt đầu nhá nhem tối nữa…”.

Ông Nguyễn Tuấn Minh, Bí thư Đảng ủy phường Tiền An cho biết: “Tiền An xưa như một thị tứ nhỏ bé. Cư dân tập trung đông đúc theo từng dãy nhà san sát, ngõ nhỏ ngoằn ngoèo như để thuận tiện cho việc tương trợ lẫn nhau. Ở Phố mỗi người một nghề, nhưng chủ yếu làm thủ công truyền thống. Từ bốc thuốc, may đo, sửa chữa đồng hồ, đến buôn bán hàng tạp hóa… Ngày tái lập tỉnh, nơi đây vẫn còn đơn sơ, địa giới hành chính nhỏ hẹp nằm gọn theo ba con đường 16, 18 và đường Dây Diều (nay là đường Nguyễn Đăng Đạo)”.

Từ Tiền An qua Vũ Ninh đến Thị Cầu, Đáp Cầu. Bên dòng sông Cầu lơ thơ nước chảy, người ta vẫn thấy hiển hiện những gì đã qua. Đó là cảnh sinh hoạt trên bến dưới thuyền. Ông Hạ Thành Mỹ, 84 tuổi nhớ lại: “Những năm 80 của thế kỷ trước, Đáp Cầu có hơn 500 hộ đi thuyền, chủ yếu là loại thuyền buồm. Khi đó, bến Hội Đồng sầm uất, dập dìu cảnh mua bán, rồi vận chuyển hàng hóa, từ vật liệu xây dựng như cát, sỏi, vôi, gạch đến đồ dùng, lương thực, thực phẩm. Tất cả theo con thuyền đi khắp trong Nam, ngoài Bắc, vươn xa ra biển lớn. Cuộc sống sông nước  năm này trôi qua năm khác, dân chài chật vật theo cánh buồm ra khơi chỉ mong cho “xuôi chèo mát mái”. Bây giờ, Đáp Cầu vẫn còn 2 xí nghiệp vận tải, đó là Xí nghiệp vận tải thủy Bắc Ninh và Xí nghiệp vận tải thủy Sông Cầu. Số lượng người dân theo nghề sông nước tuy có giảm nhưng quy mô và tổ chức của những người dân vùng sông nước đã khác xưa nhiều: Họ không chỉ có tầu thuyền công suất hàng trăm tấn mà còn trang bị các thiết bị máy móc phụ trợ hiện đại như cần cẩu,  máy xúc, xe ô tô vận chuyển…

 

 

Nút giao đường Lý Thái Tổ, Lê Thái Tổ và đường Nguyễn Trãi.

 

Đó là cảnh một thời gian khó mà những người dân như ông Tân, ông Mỹ… đi qua. Với họ ngày tái lập tỉnh dù đã ngót 20 năm nhưng như vừa mới hôm qua. Năm 1997, con sông Cầu chính là ranh giới chia tách Hà Bắc thành 2 tỉnh Bắc Ninh-Bắc Giang. Đó cũng chính là bước ngoặt lớn khi thị xã Bắc Ninh trở thành trung tâm văn hóa, chính trị, kinh tế của tỉnh Bắc Ninh. Ông Nguyễn Huy Tính, nguyên Bí thư Thị ủy Bắc Ninh (1997-2000) chia sẻ: “Trong vô vàn nhiệm vụ ngày đầu tái lập thì quy hoạch, quản lý đô thị được đặt lên hàng đầu. Thị xã đã cùng với Tỉnh ủy, UBND tỉnh, Sở Kế hoạch đầu tư, Sở Xây dựng kiểm kê toàn bộ quỹ đất để quy hoạch hàng trăm cơ quan, công sở, công ty, xí nghiệp… đồng thời quy hoạch, mở rộng các tuyến đường. Một mặt thị xã phải bố trí nơi ăn, chốn ở, nơi làm việc cho cán bộ của tỉnh. Nhiệm vụ khó khăn, nặng nề nhưng tập thể trên dưới một lòng quyết tâm vượt qua”.

Biến chủ trương lớn thành hành động cụ thể, sau ngày tái lập tỉnh, thị xã Bắc Ninh trở thành đại công trường: Những tuyến đường Ngô Gia Tự, Trần Hưng Đạo, Nguyễn Đăng Đạo, Lý Thái Tổ, Kinh Dương Vương, Phù Đổng Thiên Vương, Nguyên Phi Ỷ Lan, Hai Bà Trưng… được mở rộng, xây dựng khơi thông, kết nối liên hoàn, đã tạo tiền đề cho những công trình mới, những tòa nhà, công sở của tỉnh, thị xã được kiến thiết dựng xây.

Từ thị xã nhỏ bé ban đầu chỉ có 9 đơn vị hành chính với 5 phường Tiền An, Vệ An, Ninh Xá, Đáp Cầu, Thị Cầu, 4 xã Vũ Ninh, Kinh Bắc, Đại Phúc, Võ Cường. Đến tháng 1-2006, thị xã Bắc Ninh lên thành phố với 9 phường và 1 xã. Và chỉ hơn 1 năm sau, địa giới thành phố được mở rộng bằng việc sáp nhập thêm 9 xã xung quanh: Kim Chân, Vân Dương, Nam Sơn (Quế Võ), Hạp Lĩnh, Khắc Niệm (Tiên Du), Phong Khê, Khúc Xuyên, Vạn An, Hòa Long (Yên Phong), với tổng diện tích tăng lên 80,28 km2, dân số hơn 150.300 người. Năm 2010, Chính phủ cho phép thành lập các phường Vân Dương, Vạn An, Hạp Lĩnh, điều chỉnh đơn vị hành chính thành phố Bắc Ninh thành 13 phường và 6 xã. Năm 2013, Nghị quyết số 137/NQ-CP của Chính phủ thành lập các phường Khắc Niệm, Khúc Xuyên và Phong Khê, điều chỉnh đơn vị hành chính thành phố Bắc Ninh thành 16 phường và 3 xã. Ngày 25 tháng 6 năm 2014, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 1044/QĐ-TTg công nhận thành phố Bắc Ninh là đô thị loại II trực thuộc tỉnh Bắc Ninh.  Địa giới hành chính mở rộng, cùng với bước chân đô thị nhanh chóng, đã tạo đà cho thành phố trẻ vươn lên một tầm cao mới: Khát vọng xây dựng một thành phố văn minh, hiện đại.

TẦM NHÌN THÀNH PHỐ THÔNG MINH

Chiều cuối năm, đến dự bữa cơm tất niên tại khu Nhà ở thu nhập thấp Cát Tường, nằm trên đường Lê Thái Tổ (thành phố Bắc Ninh). Căn hộ rộng chưa đầy 60 m2 nhưng đầy đủ các phòng sắp xếp gọn gàng, hiện đại. Anh Cường, chủ căn hộ bảo với chúng tôi rằng: “Nhờ những chính sách hỗ trợ của Nhà nước, sự quan tâm của tỉnh, thành phố, nhà đầu tư mà vợ chồng tôi mới có điều kiện ở một không gian sống thoáng đãng và đầy đủ tiện ích phụ trợ”. Đó không chỉ là niềm vui của vợ chồng anh Cường mà đó còn là cảm nhận của hàng nghìn người dân thành phố khi tiếp cận mô hình nhà ở xã hội như Cát Tường, Cát Tường ECO, Tiến Anh-Kinh Bắc, Cao Nguyên… Từ ban công căn hộ, anh Cường chỉ tay về phía những khu đô thị như làn sóng lan tỏa, rộng tít tắp tới chân trời. Kia là khu đô thị Nam Võ Cường, Hud, Dabaco, xa hơn là khu đô thị Tây Bắc, hệ thống các trung tâm thương mại, siêu thị, khách sạn cao tầng đua nhau mọc lên, hài hòa trong không gian xanh của khu công viên Nguyễn Văn Cừ, Nguyên Phi Ỷ Lan, Hoàng Quốc Việt, hồ điều hòa Văn Miếu, trung tâm Thành phố là tượng đài Lý Thái Tổ, trung tâm văn hóa Kinh Bắc… được kết nối bởi hệ thống giao thông liên hoàn và đồng bộ. Đường mở rộng trong các khu nội thị và nối dài xuống các huyện, thị xã, tạo hành lang phát triển, mở rộng mạng lưới vận tải công cộng. Giao thông đi trước một bước, tạo đà cho phát triển mạng lưới y tế, giáo dục. Nhiều công trình ghi dấu đậm nét trên địa bàn thành phố như Bệnh viện Đa khoa tỉnh 1000 giường, Bệnh viện Sản-Nhi Bắc Ninh, trường Tiểu học Suối Hoa, THCS Suối Hoa… cùng hệ thống các trường dân lập, bệnh viện tư nhân, đáp ứng nhu cầu học tập và chăm sóc sức khỏe nhân dân. Đến nay, hạ tầng y tế, giáo dục của Thành phố luôn đứng đầu trong tỉnh.

 

 

Cảnh trên bến dưới thuyền ở Đáp Cầu xưa.

 

 Khi thành phố lên đèn lung linh sắc màu, mấy gia đình chúng tôi lại cùng nhau đưa những đứa nhỏ ra khu công viên Nguyễn Văn Cừ. Ở đó, trẻ em được thỏa thích vui chơi miễn phí. Công trình được xây dựng bằng nguồn vốn xã hội hóa của các nhà tài trợ. Đây là khu vui chơi miễn phí danh cho trẻ em quy mô lớn đầu tiên của thành phố Bắc Ninh với trang thiết bị đồng bộ, hiện đại, nhiều đồ chơi hấp dẫn như: tổ hợp leo núi, cầu trượt, bập bênh, xích đu cùng những con thú, tạo sự cuốn hút. Không chỉ trẻ em có khu vui chơi mà người cao tuổi, thanh thiếu niên cũng được tận hưởng khi sử dụng miễn phí các dụng cụ thể dục ngoài trời ở các công viên, vườn hoa trên địa bàn thành phố với đầy đủ các loại như xà đơn, xà kép, tập xe đạp, tập lắc eo, tập vai, tập toàn thân, lưng bụng, đẩy tay… Đây là việc làm mang lại nhiều lợi ích thiết thực và được người dân đồng tình, ủng hộ, bởi chất lượng cuộc sống  nâng cao cả về vật chất lẫn tinh thần là thước đo cho sự phát triển kinh tế-xã hội.

 

 

Tổng sản phẩm trên địa bàn (GRDP) giá so sánh 1994: Năm 2016 so với năm 1997 tăng bình quân 15,25%/năm. Tổng sản phẩm GRDP bình quân đầu người: năm 1997 đạt 310 USD đến 2016 đạt 5650 USD. Cơ cấu kinh tế năm 1997: công nghiệp xây dựng 38,1%; dịch vụ  43,6%;  Nông, lâm thủy sản chiếm 18,3%. Cơ cấu kinh tế năm 2016: công nghiệp xây dựng 47,2%; dịch vụ 50,6%; Nông, lâm thủy sản chiếm 2,2%

 

 

Năm 2013, Nghị quyết số 11 của Ban Thường vụ Tỉnh ủy về “Phương hướng, nhiệm vụ phát triển Thành phố đến năm 2020, định hướng đến năm 2030”, ra mở ra sự chuyển biến tích cực cho Đảng bộ, chính quyền và nhân dân thành phố Bắc Ninh nỗ lực vươn lên tầm cao mới: trở thành đô thị lõi khi tỉnh Bắc Ninh trở thành thành phố trực thuộc Trung ương. Cũng từ đó, công tác quy hoạch, xây dựng phát triển và quản lý đô thị được chú trọng, triển khai có hiệu quả. Hệ thống đường giao thông, điện chiếu sáng, công viên, vườn hoa, cây xanh,… tiếp tục được đầu tư, nâng cấp đưa vào sử dụng. Thành phố đã có trạm phủ sóng wifi miễn phí. Đặc biệt là hệ thống kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội nông thôn được quan tâm, đầu tư xây dựng, diện mạo khu vực nông thôn đang từng bước được thay đổi theo hướng hiện đại, văn minh. Các lĩnh vực văn hoá - xã hội có bước phát triển tích cực, sự nghiệp giáo dục - đào tạo được chú trọng, công tác đào tạo nghề, giải quyết việc làm được quan tâm, chất lượng cuộc sống của người dân ngày càng được cải thiện. Quốc phòng được củng cố, an ninh chính trị được giữ vững, trật tự an toàn xã hội đảm bảo và ổn định tạo môi trường thuận lợi cho phát triển kinh tế - xã hội. Chính quyền các cấp nâng cao năng lực quản lý, điều hành. Hoạt động của Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể nhân dân có nhiều đổi mới, tiến bộ theo hướng sát dân, sát cơ sở, góp phần tích cực thực hiện thắng lợi Nghị quyết.

Đồng chí Vương Quốc Tuấn, Bí thư Thành ủy Bắc Ninh cho biết: “Bắc Ninh đang hướng đến mục tiêu xây dựng thành phố thông minh, đó là một đô thị hiện đại với đầy đủ các tính năng và tiện nghi phục vụ cho nhu cầu lao động, sản xuất và sinh hoạt của người dân. Do đó, việc phát triển công nghệ thông tin phải đi trước, tạo nền móng vững vàng để đáp ứng yêu cầu phát triển về kinh tế-xã hội. Mục tiêu trọng tâm là xây dựng “Chính quyền điện tử” hiệu quả trong quản lý, điều hành; phát triển giáo dục thông minh, y tế thông minh, môi trường thông minh… góp phần xây dựng tỉnh Bắc Ninh thành nơi đáng sống với nền kinh tế tri thức phát triển bền vững và trở thành thành phố trực thuộc Trung ương trong tương lai không xa”.

Ngô Phú-Phong Vân
Top