Bao dien tu Bac Ninh
Thứ sáu, 14/02/2014 - 09:00
Trải nghiệm trò chơi dân gian tại Festival Bắc Ninh 2014
Trải nghiệm Bắc Ninh xưa nay vẫn được mệnh danh là xứ sở của lễ hội. Bên cạnh những câu ca Quan họ mượt mà, những nghi lễ cổ truyền trang nghiêm thì người đi hội còn được hòa mình vào rất nhiều trò chơi dân gian đặc sắc. Tất cả sẽ được tái hiện trong không gian của festival Bắc Ninh 2014, hứa hẹn sẽ là những điểm nhấn thú vị đối với du khách khi về với Bắc Ninh vào dịp này.
Đập niêu đất luôn thu hút đông khán giả dự hội.
 
 
Nhịp nhàng đu tiên

Với những ai đã từng một lần về dự hội Lim (huyện Tiên Du) thì có lẽ không thể nào quên hình ảnh những liền anh liền chị áo mớ ba mớ bảy nhịp nhàng, tình tứ trong trò chơi đánh đu mà dân gian vẫn thường gọi là “đu tiên”. Trò chơi này thường chơi theo từng cặp (một nam - một nữ) cùng đứng trên một giá đu treo giữa những cánh đu làm bằng gốc tre già vững chắc. Cánh đu và đòn đu liên kết với nhau bằng những đoạn tre đập dập và được bện lại nhằm tăng độ đàn hồi, giúp động tác nhún mềm mại và uyển chuyển hơn.

Khi đu bốn chân của hai người đứng trên bàn đu so le, hướng mặt vào nhau, tay của người con gái và người con trai nắm chặt vào hai tay đu. Hai người phải phối hợp nhún thật đồng đều để di chuyển chiếc đu lên cao. Đu càng cao, càng đẹp mắt thì càng được người xem vỗ tay, tán thưởng.

Trò đu tiên thường thu hút rất nhiều người tham gia đặc biệt là những cặp nam thanh, nữ tú. Hình ảnh chiếc đu bay cao gửi gắm những khát vọng bay bổng, lãng mạn và nét duyên dáng của người dân quê. Bởi thế mà dân gian vẫn truyền tụng câu ca dao: “Nhún mình như thể nhún đu/Càng nhún càng đẹp, càng đu, càng mềm”.

Sôi động đập niêu đất

Trong các trò chơi dân gian tại các lễ hội thì đập niêu đất là trò chơi sôi nổi hơn cả. Trò chơi thường diễn ra trên những khoảng đất rộng, bằng phẳng. Người ta đóng ở giữa sân hai chiếc cọc tre to, cách nhau 5m, buộc dây thừng vào hai chiếc cột để làm giá treo niêu, kẻ một vạch mốc cách giá treo niêu khoảng 3 đến 5m làm điểm xuất phát. Trước khi chơi, trọng tài sẽ bịt kín mắt và trao cho người chơi một chiếc gậy dài. Người tham gia chơi đứng dưới vạch mốc phải tự định hình hướng đi và ước lượng khoảng cách treo niêu để đập cho trúng một trong những chiếc niêu đang treo trên dây.

Thường thì đám đông đứng xem bên ngoài sẽ ra sức nhắc và cổ vũ để giúp người chơi đập trúng niêu. Người nào đập trúng sẽ nhận được một phần quà nho nhỏ của ban tổ chức và những tràng vỗ tay của khán giả.

Tao nhã đấu cờ người

Nếu như các trò chơi dân gian khác đề cao sức mạnh cơ bắp và sự sôi động thì thì cái đẹp của sân cờ người là sự tinh tế, trầm tĩnh, thể hiện sự tao nhã trong  thi đấu. Cuộc đấu cờ người thường được tổ chức ở sân đình, sân chùa, hay các bãi đất rộng. Luật lệ như chơi cờ tướng trên bàn chỉ khác ở chỗ quân cờ được thay thế bằng người thật. Những người được chọn làm quân cờ phải là những trai thanh gái lịch, con cái của những gia đình có nền nếp trong làng.

Với mỗi trận đấu cần 32 người: 16 nam và 16 nữ, chia làm hai phe (nam áo đỏ, nữ áo đen). Trong số này phải chọn ra hai tướng: một tướng Ông và một tướng Bà. Ngoài ra, không thể thiếu người thứ 33 là tổng cờ (trọng tài) trực tiếp giúp ban giám khảo theo dõi cuộc đấu. Trước ngực mỗi “quân cờ” có treo tên bằng chữ hán, đứng đúng vào vị trí trên bàn cờ được kẻ vẽ cẩn thận từ trước. Khi đi một nước, người chơi xướng tên quân cờ và vị trí muốn đến rồi đánh một tiếng trống khẩu. Người chạy cờ nghe lệnh và chuyển quân. Quanh sân khán giả chăm chú thưởng thức ván cờ và bàn tán râm ran.

Các trận thi đấu cờ người thường kéo dài khá lâu nhưng vẫn có sức hút với rất đông khán giả, đặc biệt là những khán giả lớn tuổi. Nhiều người trẻ cũng tìm đến sân cờ người để tìm kiếm sự thư thái và rèn luyện trí tuệ, sự cân bằng sau những trò chơi sôi động khác ở lễ hội.

Ngoài các trò chơi trên, trong khuôn khổ festival Bắc Ninh 2014, nhiều trò chơi dân gian đặc sắc khác như: chọi gà, thả diều, tổ tôm điếm… cũng sẽ được tổ chức. Tất cả tạo nên một không gian sôi động, đầy màu sắc giúp du khách được trải nghiệm, hòa mình vào những giá trị văn hóa dân gian cổ truyền của mảnh đất Bắc Ninh - Kinh Bắc ngàn năm văn hiến.

Linh Yên
Top