Bao dien tu Bac Ninh
Thứ năm, 16/05/2013 - 08:46
Vai trò của HTX còn bỏ ngỏ
Công cuộc xây dựng Nông thôn mới (NTM) thực chất là làm cho đời sống của người dân ở nông thôn được nâng lên cả về vật chất và tinh thần. Bởi vậy, các HTX với trách nhiệm phát huy sức mạnh tập thể, định hướng phương thức sản xuất cho người dân đóng vai trò quan trọng giúp các địa phương hoàn thành nhiều tiêu chí Nông thôn mới.

Kho bảo quản lạnh có sức chứa hơn 100 tấn giống của HTX Ninh Xá.

 

 

Nhiều hoạt động mang tính hình thức

Theo Bộ tiêu chí quốc gia về xây dựng NTM, mỗi xã đạt NTM phải có ít nhất 1 tổ hợp tác và 1 HTX hoạt động hiệu quả. Đến tháng 4-2013, toàn tỉnh có 87/100 xã đạt tiêu chí số 13 về hình thức tổ chức sản xuất. Con số này dễ dàng cho thấy tín hiệu đáng mừng về hoạt động của các HTX trên địa bàn tỉnh.

Tuy nhiên, theo đánh giá của ông Nghi Quang Toán, Chủ tịch Liên minh HTX Bắc Ninh, trên thực tế, hoạt động của các HTX phần lớn còn mang tính hình thức và chưa tương xứng với vị trí, vai trò đối với đời sống sản xuất nông nghiệp tại địa phương. Vì vậy, những đóng góp của các HTX cho việc xây dựng NTM nói chung và đời sống người dân nông thôn chưa thực sự hiệu quả. Bởi nếu quan niệm hình thức tổ chức sản xuất có hiệu quả để đạt tiêu chí 13 như cách vẫn hiểu, thì những dịch vụ chính của các HTX như thủy lợi, quản lý đồng điền,… là những dịch vụ cơ bản nhất, gần như không đòi hỏi nhiều nỗ lực của các HTX. Trong khi đó, dịch vụ đánh giá sự năng động, cấp tiến của HTX là kết nối với các doanh nghiệp, đảm bảo đầu ra của sản phẩm thì nhiều HTX chưa thực hiện được. Cũng chính vì không có dịch vụ tạo ra nguồn thu, nên HTX hoạt động cầm chừng, hoặc không có điều kiện đầu tư cho các dịch vụ khác.

Theo ghi nhận nguyên nhân cơ bản của sự yếu kém ở các HTX là quy mô HTX còn nhỏ lẻ, chủ yếu là quy mô thôn, trong khi đòi hỏi của nền kinh tế hàng hóa buộc các HTX phải có quy mô lớn, hoạt động một cách bài bản, có định hướng và có nguồn vốn ổn định. Về đội ngũ cán bộ, 70% chủ nhiệm HTX là các trưởng thôn, thực hiện nhiệm vụ chủ yếu là quản lý về mặt hành chính nhà nước, thiếu sự nhanh nhạy với thị trường, trình độ, năng lực còn hạn chế. Mặt khác, nhiều lãnh đạo địa phương chưa coi trọng vai trò của kinh tế hợp tác, thiếu sự quan tâm chỉ đạo sâu sát đối với các HTX. Chính vì vậy, hoạt động của HTX mới chỉ đáp ứng những nhu cầu cơ bản của thành viên và người dân, khó cạnh tranh với các thành phần kinh tế khác.

Những hướng đi cần thiết

Là một trong số các HTX toàn xã, HTX Ninh Xá (huyện Thuận Thành) có điều kiện gắn bó với hoạt động sản xuất của địa phương suốt hơn 20 năm qua và tiếp tục đồng hành cùng nhân dân trong công cuộc xây dựng NTM.Với 101 thành viên, ngoài các dịch vụ cơ bản như thủy lợi,… HTX còn cung ứng hàng trăm tấn phân bón NPK trả chậm, duy trì các vùng sản xuất lúa giống và thu mua gần 300 tấn thóc giống mỗi năm cho nông dân, giá chênh lệch từ 700-1000 đồng/kg so với bán thóc thương phẩm. Bên cạnh đó, HTX đã nhanh nhạy đưa các giống cây rau màu mới phù hợp với địa phương và đầu tư xây dựng 3 kho lạnh có sức chứa trên 100 tấn cho các loại thóc giống, khoai tây giống...

Ông Trương Minh Nghĩa, Phó Chủ tịch UBND xã nhận định: “Những đóng góp của HTX trong việc chuyển đổi cơ cấu cây trồng và đảm bảo đầu ra ổn định cho nông sản đã góp phần nâng cao giá trị sản xuất của địa phương, qua đó tạo đà cho xã Ninh Xá thực hiện các tiêu chí NTM khác”.

Hoạt động của HTX Ninh Xá thực sự là một điển hình để các địa phương khác học tập nhằm nâng cao hiệu quả trong sản xuất nông nghiệp và phát huy vai trò của HTX trong xây dựng NTM.

Đối với địa phương có tốc độ phát triển công nghiệp nhanh và mạnh như Bắc Ninh, vai trò của HTX cần được xác định đúng hướng để đẩy mạnh chuyển dịch kinh tế và lao động phù hợp. Song song với chương trình xây dựng NTM, thời gian tới, Liên minh HTX tỉnh sẽ khuyến khích thành lập các HTX theo ngành nghề, gắn liền với các khu công nghiệp, đảm bảo đầu ra ổn định cho sản phẩm. Việc thành lập các HTX dịch vụ vệ sinh môi trường cũng là hướng đi cần thiết giúp nhiều địa phương hoàn thiện tiêu chí môi trường. Điều quan trọng hơn hết là việc nâng cao nhận thức của lãnh đạo địa phương trong việc chỉ đạo hoạt động của HTX cần được thực hiện từng bước với quá trình mở rộng quy mô HTX. Nếu phát triển đúng hướng, hoạt động của các HTX sẽ là một động lực cơ bản để đổi mới tư duy và đem lại hiệu quả kinh tế cao cho người nông dân; tạo nền tảng để thúc đẩy quá trình xây dựng NTM.

Bài, ảnh: Huyền Thương
Top