Bao dien tu Bac Ninh
Thứ hai, 25/06/2012 - 09:25
Đồng chí Nguyễn Văn Cừ ở Côn Đảo
Giáo sư sử học Trần Văn Giàu (nguyên cựu tù chính trị Côn Đảo) trong lời tựa cuốn sách: Lịch sử Côn Đảo 1862-1975 đã viết: “Mong rằng các vị anh hùng ở nhà tù Côn Đảo được ca tụng xứng đáng nhất bằng những tập sách gối đầu giường cho thanh niên, được biểu dương xứng đáng nhất bằng những pho tượng đặt ở quê hương và ở các nhà trường”.
Di ảnh các đồng chí lãnh tụ của Đảng đã từng bị giam cầm tại nhà tù Côn Đảo.
 
 
Trong chuyến hành hương về Côn Đảo, được mắt thấy tai nghe những câu chuyện cảm động của những người tù cộng sản nơi xà lim, chuồng cọp, chuồng bò, hầm xay lúa…mới thấy thành quả cách mạng mà bao thế hệ cha anh không tiếc máu xương thật vĩ đại.

Trong số những tù chính trị “nổi tiếng” tại Côn Đảo, quê hương Bắc Ninh có 3 người là: Ngô Gia Tự; Nguyễn Văn Cừ; Hoàng Quốc Việt mà ở đó mỗi câu chuyện được kể lại mãi còn nguyên giá trị về lý tưởng sống của người cộng sản, tinh thần tự học để phục vụ Đảng, phục vụ cách mạng.

Tự học tập và không ngừng phấn đấu vươn lên là truyền thống của những người cộng sản. Tù chính trị ở Banh II (nhà tù Côn Đảo) không phải đi làm khổ sai nên sớm có điều kiện tổ chức học tập. Từ năm 1931, bằng trí nhớ tuyệt vời của mình, đồng chí Nguyễn Văn Cừ đã chép lại bản Luận cương chính trị (tháng 10-1930) của Đảng ta để huấn luyện cho anh em. Mùa hè năm 1932, nhóm tù cộng sản ở Hòn Cau bị đưa về Banh II tiếp tục duy trì việc học văn hoá và nghiên cứu lý luận với chủ trương “Biến nhà tù đế quốc thành trường học cách mạng”.
 
Tượng mô phỏng hầm xay lúa - Nơi tra tấn các tù nhân Côn Đảo.
 

Ở lớp A (chương trình cao cấp) dành cho các đồng chí có trình độ văn hoá, lý luận và ngoại ngữ, trong đó có các đồng chí Nguyễn Văn Cừ, Lê Duẩn, Phạm Văn Đồng…Lớp học không có giảng viên, mọi người cùng nhau nghiên cứu các tác phẩm kinh điển của Chủ nghĩa Mác- Lênin và liên hệ với quá trình vận động cách mạng ở Việt Nam rồi rút ra những kinh nghiệm bổ ích. Đồng chí Nguyễn Văn Cừ thường có những phân tích sâu và xác đáng, có sức thuyết phục đối với anh em.

Sau mỗi bài giảng, anh em tù chính trị lại thảo luận sôi nổi trong từng nhóm cũng như trong lớp. Những nguyên lý của chủ nghĩa cộng sản khoa học đã soi sáng con đường cách mạng Việt Nam và củng cố niềm tin vững chắc  vào sự nghiệp giải phóng dân tộc cho những người cộng sản. Người tù án 5 năm, 10 năm tin có ngày về quyết tâm học để phục vụ cách mạng. Người tù chung thân, lưu đày cũng tin tưởng vào sự thành công của cách mạng mà học tập. Ngay cả những người không nghĩ đến ngày về cũng say mê học tập để hiểu thêm lẽ sống, sống lạc quan, thêm sức mạnh đấu tranh với quân thù.

Thời kỳ này, Khám 5 ra tờ báo Người tù đỏ có tính chất phổ cập, khổ 9x13 cm. Báo ra hàng tuần, đưa tin tức tình hình, phát động đấu tranh và giáo dục chủ nghĩa Mác- Lênin dưới dạng những câu hỏi và trả lời. Báo Người tù đỏ phù hợp với trình độ của nhiều người nên nhận được khá nhiều bài viết của tù chính trị.  Đồng chí Nguyễn Văn Cừ vừa là chủ bút vừa là cây bút chính của tờ báo. Đồng chí còn là cây bút lý luận sắc sảo, thường xuyên viết cho báo Ý kiến chung.

Quá trình học tập, nghiên cứu lý luận Mác- Lênin trong nhà tù đã củng cố lập trường giai cấp và lòng tin vững chắc vào thắng lợi của lý tưởng cách mạng. Những cuộc đấu tranh một mất một còn chống chế độ đày ải man rợ trong tù đã tôi luyện ý chí và bản lĩnh cách mạng cho người cộng sản. Chính vì thế mà chính sách của kẻ thù không tiêu diệt được những người cộng sản mà trái lại họ trở nên “cứng như sắt, vững như đồng”.
 
Vẻ đẹp yên bình, thơ môntj của Côn Đảo hôm nay.
 

Trong vòng 4 tháng cuối năm 1936, đã có hơn 500 tù chính trị ở Côn Đảo được trả lại tự do (trong đó hơn một nửa là đảng viên cộng sản). So với 6 năm trước khi Đảng ta ra đời, lớp đảng viên từ nhà tù Côn Đảo trở về là nguồn cán bộ quý của Đảng. Họ không chỉ trưởng thành về lý luận, dày dạn trong đấu tranh cách mạng và nắm được sự chỉ đạo mới nhất của Quốc tế cộng sản đối với phong trào cách mạng thế giới.

Bằng vốn lý luận và những kinh nghiệm hoạt động đã được tổng kết trong nhà tù, những người cộng sản đã thể nghiệm thành công trên nhiều lĩnh vực hoạt động như: Củng cố, xây dựng cơ sở Đảng; tổ chức quần chúng; tổ chức mít tinh, biểu tình; làm báo công khai…Có những đồng chí xuất thân từ công nhân, nông dân nhưng trở về từ nhà tù Côn Đảo diễn thuyết rất hay, biết phân tích tình hình thế giới, tình hình Đông Dương và xu thế cách mạng tất yếu của thời đại làm cho quần chúng khâm phục và tin tưởng. Cao trào Mặt trận dân chủ Đông Dương (1936-1939) xuất hiện nhiều cán bộ lãnh đạo xuất sắc của Đảng như: Nguyễn Văn Cừ, Hoàng Quốc Việt, Lê Duẩn, Nguyễn Văn Linh….Đồng chí Nguyễn Văn Cừ được cử vào Ban Thường vụ Trung ương (tháng 3-1938) và sau đó giữ chức Tổng Bí thư của Đảng.

Chủ tịch Hồ Chí Minh từng đánh giá: “Biến cái rủi thành cái may, các đồng chí của ta đã lợi dụng những ngày tháng ở tù để hội họp và học tập lý luận. Một lần nữa việc đó chứng tỏ rằng chính sách khủng bố cực kỳ dã man của kẻ thù chẳng những không ngăn được bước tiến của cách mạng mà trái lại nó trở lên một thứ  Lửa thử vàng, nó rèn luyện cho người cách mạng thêm cứng rắn, mà kết quả là cách mạng đã thắng, đế quốc đã thua”.

(Tư liệu sử dụng trong bài viết được rút ra từ Cuốn sách: Lịch sử Côn Đảo 1862 – 1975).

Bài, ảnh: Đào Khoa
Top