Bao dien tu Bac Ninh
Thứ Tư, 21/03/2012 - 09:03
Trăn trở chuyện bạo lực gia đình
Có rất nhiều hoạt động bảo vệ phụ nữ, hướng tới mục tiêu vì sự tiến bộ của phụ nữ đã giúp chị em ngày càng khẳng định vai trò, vị thế của mình trong xã hội hiện đại. Đấy là mặt bằng chung, nhưng trong cộng đồng dân cư nhất là ở những vùng nông thôn vẫn còn nhiều chị em phải chịu thiệt thòi do sức ép từ các mối quan hệ xã hội đem lại. Những câu chuyện dưới đây khiến chúng ta phải suy nghĩ.

Mít tinh tuyên truyền phòng, chống BLGĐ tại trường THCS xã Đông Thọ (Yên Phong).Ảnh: Lưu Hằng

 
Đó là tiếng kêu cứu của 2 chị em Nguyễn Thị Vững, 22 tuổi; Nguyễn Thị Đức ở thôn Cầu Gạo, xã Yên Phụ, huyện Yên Phong. Cầm lá thư với nét chữ học trò mong manh, chúng tôi như cảm nhận sự run rẩy yếu đuối của các em trong một gia đình có hoàn cảnh khá đặc biệt: Bố mẹ sinh 6 chị em gái. Và đó chính là nguyên nhân dẫn đến bất hạnh của gia đình họ khi ông bà nội, các bác, các chú… ép bố của các em phải lấy vợ hai. Không chấp nhận việc làm sai trái đó, song người đàn ông trụ cột trong cái gia đình ấy dường như “bất lực” không bảo vệ được vợ và các con để dẫn đến tình trạng thường xuyên họ bị hành hung, đánh đập và có nguy cơ bị đuổi ra khỏi nhà…

Bạo lực gia đình đã và đang gây ra những hậu quả xấu về sức khỏe và tâm lí của phụ nữ và trẻ em. Đối với phụ nữ, bạo hành gia đình không chỉ gây ra những thương tật vĩnh viễn mà còn ảnh hưởng nặng nề đến sức khỏe sinh sản như viêm nhiễm đường sinh sản, rối loạn phụ khoa, nạo thai không an toàn, sảy thai,… Ngoài những ảnh hưởng về thể chất, bạo lực gia đình còn gây ra nhiều hậu quả xấu về tinh thần cho người phụ nữ như stress sau chấn thương, rối loạn, mất trí nhớ.

 Một trong những căn nguyên sâu xa dẫn tới thực trạng này là việc phổ biến, tuyên truyền, giáo dục pháp luật về phòng, chống bạo lực gia đình, xâm hại phụ nữ ở cấp cơ sở (xã, phường, thị trấn, thôn, xóm) chưa được tiến hành thường xuyên, hiệu quả. Do đó, nhận thức của người dân nói chung, của chị em nói riêng về bình đẳng giới, quyền tiến bộ của phụ nữ còn nhiều hạn chế. Thêm nữa, sự vào cuộc thiếu quyết liệt của cấp ủy, chính quyền địa phương cộng với lối sống thờ ơ, bàng quan.

Nhưng nguyên nhân gốc rễ của nạn bạo lực là sự bất bình đẳng giới, bất bình đẳng về quyền lực; sự thiếu hiểu biết về pháp luật và nhận thức của người dân (người gây ra bạo lực và bị bạo lực) về bạo lực gia đình còn hạn chế, các thành viên thiếu các kỹ năng ứng xử và cách giải quyết phù hợp khi gia đình xảy xung đột.

 

Theo báo cáo thống kê của Sở Văn hóa thể thao và Du lịch trong 2 năm:  2010  và 2011 phát hiện 558 vụ bạo lực gia đình trong đó 462 vụ  nạn nhân là phụ nữ (chiếm 78,5%), còn lại chủ yếu là người già và trẻ em.         

 

Những người phụ nữ góa bụa cũng là đối tượng yếu thế, chịu nhiều thiệt thòi trong các mối quan hệ ở cộng đồng dân cư. Điển hình như trường hợp của bà Văn Thị Thật ở thôn Phật Tích, xã Phật Tích, huyện Tiên Du mới bị hành hung đến mức phải đưa đi cấp cứu tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh. Nguyên nhân sâu xa xuất phát từ việc chồng bà chẳng may mất sớm (mất năm 2004). Chồng bà vốn là con trưởng của dòng họ, nên vợ chồng bà sinh sống trên mảnh đất của các cụ để lại. Thửa đất có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất mang tên chồng bà. Nay chồng bà đã mất nên một số người đàn ông trong họ muốn chuyển nhượng mảnh đất đó cho tập thể dòng họ.

Từ đó những mâu thuẫn tranh chấp mảnh đất giữa các chi trong dòng họ với gia đình bà nảy sinh dẫn tới vụ việc xô xát khiến bà bị đánh trọng thương phải nhập viện. Câu chuyện của ba mẹ con bà làm cho người viết bài này nhớ về hoàn cảnh tương tự của một người chị dâu trong họ: Chồng mất sớm, khi chị đặt vấn đề đi bước nữa thì người em chồng tuyên bố, nếu đi bước nữa thì phải chuyển giao ngôi nhà của chị đang ở cho mấy người em chồng quản lý…

Trong suy nghĩ của nhiều người ở nông thôn còn nặng về vấn đề thừa kế đất đai. Đất của dòng họ là phải thuộc về những  người con trai kế thừa, nếu người đó không có con trai, hay con trai tật nguyền như trường hợp của bà Thật, thì mảnh đất đó phải chuyển giao cho người kế thừa khác…

Mặc dù sự việc đã hơn 1 năm trôi qua, nhưng chúng tôi vẫn không quên trường hợp chị Nguyễn Thị Oanh, 37 tuổi ở thôn Hương Vinh, thị trấn Gia Bình (Gia Bình) bị các em chồng hành hung, đánh đập phải nhập viện cấp cứu. Nguyên nhân xảy ra vụ việc trên bắt nguồn từ chuyện quyền quản lý cây xăng mà ngày trước chồng chị là anh Nguyễn Xuân Huyến cùng mấy anh em ruột xây dựng lên. Anh Nguyễn Văn Hoàn, người em chồng có tới đề nghị chị Oanh ký vào giấy chuyển nhượng, nhưng chị Oanh không ký vì lý do còn một phần lớn tài sản mà chồng chị để lại cho các con.

Mâu thuẫn nảy sinh từ đó, gia đình anh Hoàn đã “cô lập” 4 mẹ con chị Oanh bằng cách ngặn mọi đường thoát nước ngầm, gây ách tắc, mọi sinh hoạt cá nhân phải sang nhờ hàng xóm. Chồng chị mất sớm từ năm 2004, một nách 3 đứa con thơ. Thương cảnh mẹ goá, con côi, bà con ngõ trên xóm dưới đã sẻ chia, ủng hộ người 100-200 ngàn đồng, người 5 kg đến 1 yến gạo. Đến nay, gia đình chị Nguyễn Thị Nghĩa (hàng xóm) đứng ra đón nhận được gần 30 triệu đồng ủng hộ cho chị Oanh chữa trị ngoài bệnh viện Bạch Mai.

Những câu chuyện tưởng chừng như không còn hiện hữu trong cuộc sống hôm nay, nhưng trong thực tế nó vẫn xảy ra do tư tưởng, tập quán lạc hậu còn ăn sâu trong suy nghĩ người nông thôn. Bên cạnh đó là sự mặc cảm khiến cho phụ nữ phải giữ im lặng, nhiều phụ nữ còn nghĩ rằng bạo lực trong quan hệ vợ chồng là một điều “bình thường” và người phụ nữ cần bao dung, nhẫn nhịn chịu đựng để giữ gìn sự êm ấm cho gia đình”.

Ngày 21-11-2007, Luật Phòng chống bạo lực gia đình đã được Quốc hội thông qua là tín hiệu mới nhằm bảo vệ quyền lợi phụ nữ. Nhưng những quy định, chế tài rất cụ thể, rõ ràng, mà tinh thần “giải phóng phụ nữ” không được cởi trói trong tư duy, nhận thức của mỗi công dân, mỗi gia đình, mỗi tổ chức và toàn xã hội thì quyền bình đẳng giới và sự tiến bộ của phụ nữ vẫn rất xa vời và những vụ bạo hành phụ nữ khó có thể được ngăn ngừa hiệu quả.
 

“Cần sự vào cuộc tích cực của các cấp Đảng ủy, chính quyền”

(Bà Nguyễn Thị Kim Nhung, Chủ tịch Hội LHPN tỉnh)

Hội liên hiệp phụ nữ tỉnh đã triển khai nhiều hoạt động nhằm nâng cao nhận thức cho hội viên phụ nữ và cộng đồng về phòng, chống bạo lực gia đình (BLGĐ). Đặc biệt, sau 2 năm triển khai dự án “Năng lực tài chính nhằm giảm thiểu BLGĐ”, các tầng lớp nhân dân đã hiểu biết hơn về Luật Phòng chống BLGĐ. Nhiều người bắt đầu lên tiếng về các hành vi BLGĐ và tìm đến các tổ chức, cơ quan chức năng nhờ giúp đỡ. Một số đối tượng gây bạo lực đưa ra phê bình và nay đã có tiến bộ…

Trước tình trạng vẫn còn phụ nữ, nhất là phụ nữ ở nông thôn phải chịu thiệt thòi do các mối quan hệ xã hội mang lại, trong thời gian tới rất cần sự vào cuộc tích cực của các cấp ủy Đảng, chính quyền, sự phối hợp chặt chẽ và đồng bộ của các ngành liên quan trong việc tuyên truyền, xử lý nghiêm những người có hành vi BLGĐ, đồng thời chỉ đạo thành lập các địa chỉ tin cậy tại cộng đồng để giúp đỡ nạn nhân kịp thời.
 

Mỗi gia đình yên ấm sẽ góp phần ổn định và phát triển xã hội

(Ông Nguyễn Trọng Nghĩa, khu 10, phường Đại Phúc, T.P Bắc Ninh)

Bạo lực gia đình ảnh hưởng trong mối quan hệ tình làng, nghĩa xóm và hạnh phúc gia đình. Có rất nhiều vụ li hôn, tranh chấp tài sản xảy ra ngày càng nhiều khiến cho những mẫu thuẫn gia đình nảy sinh phức tạp, đi ngược lại văn hóa truyền thống, thuần phong mỹ tục của dân tộc.

Gia đình là tế bào của xã hội nhưng khi gia đình không yên ổn thì xã hội cũng khó phát triển, đem đến nhiều hệ luỵ cho hoạt động y tế, an ninh trật tự… Chính vì vậy phòng chống bạo lực gia đình đã và đang là vấn đề quan trọng đòi hỏi các cấp, các ngành, đoàn thể cùng tham gia xây dựng mỗi gia đình yên ấm để góp phần ổn định và phát triển xã hội.

Văn Phong - Việt Tâm
Top