Vừa qua, Sở NN và PTNT phối hợp với Viện Khoa học nông nghiệp Việt Nam, Viện Nghiên cứu phát triển Pháp (IRD) tổ chức hội thảo khoa học “Các chính sách thúc đẩy phát triển làng nghề ở Bắc Ninh”. Báo Bắc Ninh xin trích đăng một số ý kiến của các nhà quản lý, các cơ quan nghiên cứu về những vấn đề liên quan đến nội dung này.

" /> Hội thảo khoa học chính sách thúc đẩy phát triển làng nghề
Bao dien tu Bac Ninh
Thứ Tư, 23/03/2011 - 08:40
Hội thảo khoa học chính sách thúc đẩy phát triển làng nghề
 

Vừa qua, Sở NN và PTNT phối hợp với Viện Khoa học nông nghiệp Việt Nam, Viện Nghiên cứu phát triển Pháp (IRD) tổ chức hội thảo khoa học “Các chính sách thúc đẩy phát triển làng nghề ở Bắc Ninh”. Báo Bắc Ninh xin trích đăng một số ý kiến của các nhà quản lý, các cơ quan nghiên cứu về những vấn đề liên quan đến nội dung này.

Phát triển công nghiệp cần phải quản lý không gian thích ứng với việc đô thị hóa

(Ý kiến bà Sylvie Fanchette, Viện Nghiên cứu phát triển Pháp)

Những thách thức về đất đai tại các làng nghề ở vùng ven đô thị đang diễn ra khá khốc liệt, đó là một không gian sản xuất công nghiệp đang phát triển giữa khu dân cư đông đúc. Điển hình là một số làng nghề như Phong Khê, Đại Bái, Đồng Kỵ… Cùng với mở rộng công nghiệp thì việc mở rộng không gian sống tại các làng nghề này diễn ra song song với tăng mật độ dân, mở rộng khu dân cư. Trong quá trình chuyển động này thì vấn đề căng thẳng nhất là đất đai, do sức ép dân số về diện tích đất ở. Khó khăn phân chia không gian này với hoạt động thủ công diễn ra ở những khía cạnh như: Xây dựng xưởng sản xuất mới với xây dựng nhà ở; đô thị hóa trong làng nghề; biến đổi kiến trúc làng… Mở rộng không gian sản xuất còn ảnh hưởng tới không gian tự nhiên, không gian văn hóa của làng. Yếu tố quan trọng là đất đai bị chi phối bởi quy luật thị trường có nguy cơ cầm cố tương lai của việc công nghiệp hóa nông thôn. Do vậy việc phát triển công nghiệp cần phải quản lý không gian thích ứng với việc đô thị hóa. Vấn đề phải thực hiện song hành với quá trình kiểm soát tiếp cận đất đai và cấp đất cho phát triển công nghiệp. Có chính sách đất đai chung cho tất cả các cơ sở sản xuất. Cân bằng giữa không gian xã hội của sản xuất và nhu cầu của các xưởng sản xuất phụ trợ. Gắn nhà ở với xưởng sản xuất cần phải được cân nhắc kỹ lưỡng trong các dự án quy hoạch tương lai.

Các thách thức và chính sách cần cho làng nghề

(Ý kiến ông Nguyễn Xuân Hoản, Trung tâm Nghiên cứu phát triển hệ thống nông nghiệp)

Các làng nghề ở Bắc Ninh đang gặp phải những thách thức cơ bản như: phần lớn các cơ sở sản xuất vẫn đang tồn tại trong khu dân cư nên gây ô nhiễm môi trường, ách tắc giao thông. Khả năng cạnh tranh của các doanh nghiệp trong làng nghề trên thị trường còn yếu (qui mô nhỏ, vốn ít, chủ yếu là doanh nghiệp gia đình, sản phẩm chưa có thương hiệu). Vấn đề quy hoạch và phát triển cơ sở hạ tầng như khu vực sản xuất, hệ thống giao thông, điện nước, xử lý chất thải… cho các làng nghề chưa đồng bộ. Nguồn nguyên liệu cho hoạt động sản xuất kinh doanh của các làng nghề ngày càng khan hiếm và giá cả cũng không ổn định. Sự quản lý và điều phối hoạt động của làng nghề chưa chặt chẽ, chuyên nghiệp. Để khắc phục những thách thức này cần có chính sách đãi ngộ với các nghệ nhân và các doanh nhân trong việc bảo tồn, phát triển làng nghề. Hỗ trợ cho việc nghiên cứu, định hướng phát triển làng nghề, xây dựng cơ sở hạ tầng đáp ứng yêu cầu của phát triển và cung cấp các dich vu seo vụ về pháp luật, thông tin thị trường, tín dụng… Có các chính sách thuế, xúc tiến thương mại, đào tạo nghề, đào tạo cán bộ quản lý trong các doanh nghiệp, tạo điều kiện cho doanh nghiệp phát triển. Đặc biệt cần có chính sách giải quyết khó khăn trong việc phát triển của các doanh nghiệp và cụm công nghiệp làng nghề để khắc phục vấn đề thiếu vốn, thiếu công nghệ, thiếu nguyên liệu, mặt bằng sản xuất, các thể chế điều phối hoạt động…

Thực hiện các giải pháp tích cực nhằm tạo điều kiện cho hoạt động của các làng nghề

(Ý kiến ông Lê Anh Dũng, Trưởng phòng Quản lý Công nghiệp, Sở Công Thương)

Làng nghề của Bắc Ninh được xác định là nguồn phát triển kinh tế tiềm năng của tỉnh. Những năm qua đã đóng góp tích cực vào tăng trưởng kinh tế, giải quyết việc làm, tăng thu nhập cho nhiều lao động. Tuy nhiên các làng nghề còn bộc lộ nhiều hạn chế như: chất lượng sản phẩm không cao khó cạnh tranh trên thị trường quốc tế, nguồn vốn đầu tư thấp, công nghệ lạc hậu, trình độ quản lý và tay nghề người lao động thấp… Trong điều kiện nước ta gia nhập WTO mở ra nhiều cơ hội, song cũng không ít thách thức cho các làng nghề. Với nhận thức ý nghĩa đó, Bắc Ninh đã và đang tích cực thực hiện các giải pháp nhằm tạo điều kiện tốt nhất cho hoạt động sản xuất kinh doanh của các làng nghề. Trong đó ưu tiên sử dụng kinh phí khuyến công cho các cơ sở trong làng nghề, nhất là chương trình phát triển nhân cấy nghề mới. Đưa Quỹ Bảo lãnh tín dụng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa vào hoạt động. Phát triển ngành nghề phi nông nghiệp, phấn đấu đến năm 2015 mỗi xã ít nhất có 1 làng nghề phi nông nghiệp. Tạo điều kiện cho hoạt động hội, hiệp hội nghề nghiệp theo nhóm sản phẩm. Vận dụng linh hoạt các chủ trương, chính sách của nhà nước để tạo môi trường thuận lợi nhằm khuyến khích, thu hút vốn đầu tư cho các làng nghề. Tiếp tục bổ sung quy hoạch các cụm làng nghề gắn với quy hoạch nông thôn mới, đồng thời phát triển làng nghề theo hình thức đa dạng hóa chủ sở hữu…

Tăng cường năng lực quản lý môi trường tại các làng nghề

(Ý kiến ông Duchere Yves, Nhà nghiên cứu địa lý, Viện Nghiên cứu phát triển Pháp)

Các làng nghề là những hình mẫu năng động về kinh tế, có khả năng thích ứng khá nhanh với biến đổi thị trường và mang lại mức tăng đáng kể về mức sống cho người dân. Tuy nhiên các làng nghề phải đối mặt với một nguy cơ đang gia tăng là sự suy thoái môi trường. Ví dụ như 2 làng nghề Đại Bái và Phong Khê. Do đặc điểm của các làng nghề là thiếu không gian sản xuất, dẫn đến tình trạng nguyên liệu lấn chiếm các khu vực công cộng; hệ thống cống bị tràn đầy; việc hình thành các bãi rác thải tự phát; chất thải, khí thải không được xử lý… làm ô nhiễm môi trường đất, nước và không khí. Để phát triển công nghiệp cân bằng với môi trường, các cấp chính quyền cần phải tăng cường hơn nữa năng lực quản lý môi trường tại các làng nghề. Làm thế nào để tối ưu hóa tính hiệu quả về môi trường trong không gian mới này. Có các chính sách môi trường thích ứng với tính chất nhỏ lẻ của các hoạt động sản xuất TTCN và CN tại các làng nghề. Phân định rõ chức năng, nhiệm vụ các cấp quản lý về môi trường, trách sự chồng chéo. Tăng cường và nâng cao tính chuyên nghiệp cho các cán bộ môi trường cấp xã.

Trần Uyên

Top