Bao dien tu Bac Ninh
Thứ hai, 12/02/2018 - 16:41
Nhạc sỹ của quê hương Phú Mẫn
Được nhiều người giới thiệu, chúng tôi tìm đến nhà ông Nguyễn Đức Tý (thôn Phú Mẫn, thị trấn Chờ, Yên Phong), người đóng góp tích cực trong việc gìn giữ, phát huy nghệ thuật tuồng ở Phú Mẫn và có nhiều ca khúc viết về quê hương.

Ngôi nhà tầng khang trang nằm ngay ven đường 295, giữa ồn ào tiếng còi, xe vẫn vẳng lên tiếng nhị, tiếng kèn, tiếng trống… của các thành viên CLB luyện tập cho vở diễn “An Tư công chúa” chuẩn bị phục vụ người dân nhân dịp hội làng ngay sau Tết Nguyên đán Mậu Tuất 2018. Ông Tý bảo rằng, dù bận nhiều công việc song ông vẫn dành thời gian để sưu tầm, nghiên cứu, truyền dạy nhạc lý của các vở, trích đoạn tuồng cho những người đam mê và tham gia sáng tác những ca khúc mừng quê hương, đất nước đổi mới.

Ông Nguyễn Đức Tý (sinh năm 1954) trong một gia đình có truyền thống âm nhạc tuồng. Ông nội, bố, anh trai đều là những nhạc công rất giỏi nên ngay từ nhỏ ông đã đam mê âm nhạc, theo bố và các diễn viên trong đoàn đi biểu diễn khắp vùng. Lớn lên, ông thi đỗ vào Khoa tuồng Trường Nghệ thuật sân khấu Việt Nam. Với tấm bằng tốt nghiệp xuất sắc ông về công tác tại Đoàn tuồng giải phóng Trung Trung bộ đi biểu diễn phục vụ chiến sỹ và nhân dân tại nhiều địa phương, trận địa. Liên tục từ năm 1976 đến 1992 ông về làm nhạc công, nhạc trưởng tại Đoàn tuồng Quảng Nam-Đà Nẵng, Đoàn tuồng Hà Bắc… Sau thời gian công tác, ông trở về quê hương và tham gia CLB tuồng Phú Mẫn. Ông cùng các nghệ sỹ, diễn viên hát tuồng trong thôn khôi phục, phát triển nghệ thuật hát tuồng ở Phú Mẫn và nhiều địa phương khác.Ngay khi tham gia vào CLB tuồng Phú Mẫn, ông Tý và những người tâm huyết bắt tay vào củng cố, tạo huyển biến cả về tổ chức cũng như chất lượng nghệ thuật tuồng nơi đây. Một mặt ông cùng các diễn viên gạo cội sưu tầm, khôi phục các vở, trích đoạn tuồng cổ đã được diễn ở Phú Mẫn trước đây mặt khác sưu tầm, sáng tác các trích đoạn mới để thành viên luyện tập.

Trong sân khấu tuồng, ngoài lời ca, vũ đạo, trang phục thì âm nhạc giữ một vai trò quan trọng. Ngoài việc đệm cho hát, múa, âm nhạc trong sân khấu tuồng còn thể hiện tình cảm, các trạng thái tâm lý nhân vật, bối cảnh… vì thế để sử dụng hiệu quả âm nhạc trong sân khấu tuồng thì cả dàn nhạc phải tập luyện tập rất kỹ lưỡng. Với kinh nghiệm nhiều năm làm nhạc trưởng các đoàn tuồng lớn, khi về quê, ông Nguyễn Đức Tý sưu tầm, chỉnh lý, biên soạn thành giáo án âm nhạc rồi vận động các thành viên trong CLB luyện tập nhuần nhuyễn... Sự kết hợp đồng bộ nhiều biện pháp giúp CLB tuồng Phú Mẫn phát triển, biểu diễn nhiều vở tuồng được phục dựng tạo sự chú ý của công chúng như: “Sơn Hậu”; “Nữ tướng Đào Tam Xuân”; “Mộc Quế Anh dâng cây”; “Lưu Kinh Đính giải giá Thọ Châu”, “Lý Thường Kiệt”; “Ngọn lửa Hồng Sơn”… Tham gia nhiều hội diễn văn nghệ quần chúng, liên hoan biểu diễn nghệ thuật tuồng của tỉnh cũng như toàn quốc, CLB đạt nhiều giải cao.

Ở Phú Mẫn, ngoài duy trì được nghệ thuật hát tuồng thì còn lưu giữ nhiều nét văn hóa đặc sắc khác. Ông Nguyễn Đức Tý cho biết: “Nhạc lễ ở Phú Mẫn có sắc thái riêng, khác biệt với nhạc lễ ở các địa phương khác vì thế tôi đã tìm gặp những bậc cao niên trong làng để tìm hiểu, sưu tầm, ghi chép, chỉnh lý những bài nhạc cổ cho đăng đối phù hợp, rồi hướng dẫn cho đội nhạc của thôn tập luyện. Đến nay, đội nhạc hơn 10 người đã có thể chơi thành thục nhiều bài nhạc lễ như: Trống Phán lôi công kèn tế, Lưu thủy thượng, Long ngân, Ngũ đối thượng, Dâng rượu, dâng hương, Hóa chúc, lễ tất. Những bản nhạc tế này mỗi khi được cất lên rất trang nghiêm, giai điệu ngân nga, sâu lắng ít nơi có được”.

Nói  về  những  sáng  tác  mới,  ông Nguyễn Đức Tý cho rằng: “Quê hương, đất nước hôm nay phát triển, tươi đẹp, cuộc sống người dân ấm no, hạnh phúc, sự nghiệp học tập của trẻ em ngày càng được quan tâm… Đó là nguồn cảm hứng vô tận cho những người yêu thích nghệ thuật tham gia sáng tác. Tôi đặc biệt quan tâm đến công tác giáo dục, đào tạo, khuyến học khuyến tài của quê hương nên đã tập trung sáng tác về mảng đề tài này. Trước đây, tôi sáng tác nhạc bài “Măng non Phú Mẫn”, phổ thơ Huy Tiệc, ca khúc này giờ là nhạc hiệu của chương trình “Tiếng trống khuyến học” tại địa phương, được phát mỗi tối để nhắc nhở học sinh ngồi vào bàn học tập. Gần đây là ca khúc “Trường Hàm Sơn mến yêu”. Tôi gửi tặng ca khúc này đúng dịp kỷ niệm 60 năm thành lập Trường THPT thị trấn Chờ nên các thầy cô, học sinh rất trân trọng”.

Được biết, sắp tới ông Nguyễn Đức Tý sẽ được tôn vinh là nghệ nhân hát tuồng Bắc Ninh. Xin chúc nhạc sỹ của quê hương Phú Mẫn mãi mạnh khỏe để có thêm nhiều cống hiến cho hoạt động văn hóa, văn nghệ của địa phương.

Lê Đại
Top