Bao dien tu Bac Ninh
Thứ năm, 08/02/2018 - 10:00
“Hiệp sĩ tầm lan” vùng Kinh Bắc
Yêu lan từ thuở cắp sách tới trường, ít ai ngờ rằng, tình yêu bền bỉ với loài hoa cao quý ấy đã giúp anh Nguyễn Văn Lâm ở khu 9, phường Đại Phúc, thành phố Bắc Ninh trở thành “tay chơi” lan rừng nức tiếng xa gần, sở hữu vườn lan bạc tỷ hơn 5.000 giò với không ít loài quý hiếm.

Chúng tôi gặp vợ chồng anh Lâm vào một sớm mùa xuân, khi anh chị vừa trở về sau chuyến “tầm lan” kết hợp làm từ thiện tại tỉnh Cao Bằng. Nhâm nhi ly trà dưới những giò hoa bung nở, anh kể về cuộc đời và mối “duyên cây” của mình. Từ thuở bé, khi bạn bè cùng trang lứa còn mải rong chơi, cậu bé Lâm ngoài thời gian học tập còn dành thời gian để tìm hiểu về lan. Mỗi khi có dịp đi thăm bố mẹ làm việc ở Nhà máy thủy điện Cấm Sơn (Lạng Sơn), cậu lại lọ mọ lên rừng tìm những giò lan mang về chăm sóc.

Hết cấp 3, anh Lâm theo học nghề cơ điện. Tình yêu hoa lan cũng lớn dần theo năm tháng. Vợ anh, chị Nguyễn Kim Thương nhớ lại một kỷ niệm: “Hồi còn đang “tán tỉnh”, anh thường đưa đón tôi bằng chiếc xe máy cà tàng. Có lần yên xe bị rách gần hết, tôi bảo đi thay nhưng anh không chịu. Bảo rằng tiền thay yên xe có thể mua được mấy giò lan. Thế rồi, anh đi mua lan thật…”. Không lâu sau, nhờ sự cần cù chịu khó và bàn tay khéo léo, anh Lâm đã mở được xưởng sửa chữa cơ khí và tiếp đó là một cửa hàng kinh doanh của riêng mình. Đến năm 2006, anh quyết định bàn giao lại cơ sở sản xuất, kinh doanh để “dành tất cả cho lan”.

Theo anh Lâm, người chơi sành sỏi, yêu thật lòng thì một là rất giàu, hai là phải đánh đổi rất nhiều công sức và đôi khi cả máu để tìm về cho mình những loài lan quý hiếm và đẹp. Tìm lan thì phải lên rừng, vạch rừng, mò rừng mà đi; vậy nên vợ con anh đã quen với những đêm anh “cưỡi xế” lên đường, đi một mạch quên ăn quên ngủ và trở về với niềm vui là tìm thêm được giò lan mới. Cũng bởi vậy mà người thân, bạn bè đặt cho anh tên gọi “hiệp sĩ tầm lan”. Từng cây lan trong vườn dù giá trị kinh tế khác nhau, đều được anh trân quý, mỗi cây đều gắn với một câu chuyện riêng, mà anh phải dốc tâm, dốc sức mới có được.

 

 

Vườn lan của gia đình anh Lâm là điểm hẹn lý tưởng của những người cùng đam mê, sở thích.

 

Anh cho biết, lan rất phong phú về chủng loại, nhưng thường được chia làm ba loại chính: Địa lan trồng dưới đất, phong lan treo trên cao và hoa lan bán sơn địa. Để đánh giá chất lượng hoa lan, cần dựa trên nhiều yếu tố như hương thơm, độ dài bông hoa, độ to, tròn của cánh hoa và đặc biệt là màu sắc. Mỗi giò lan trong vườn nhà anh có giá từ vài chục nghìn, vài trăm nghìn, nhưng cũng có giò đến cả trăm triệu đồng. Chất lượng hoa, ngoài giống tốt thì còn phụ thuộc nhiều vào sự chăm sóc và kĩ thuật của người chơi.

Lan cần ẩm nhưng sợ ướt, thích hợp trồng ở nơi thoáng nhưng lại sợ nắng, gió mạnh. Mỗi loài lan thời gian ra hoa cũng khác nhau. Có loài chỉ ra hoa mỗi năm một lần vào mùa thu, mùa hè hay mùa xuân. Có loài gặp thời tiết thuận thì ra hoa. Mỗi loài hoa đều có hình dáng, màu sắc, vẻ đẹp riêng. Cùng loài hồ điệp, có loài hồ điệp trắng môi đỏ, có loài hồ điệp trắng môi vàng, hòa màu đỏ tím, màu cánh sen… Hoa vũ nữ có sắc vàng, nâu, tím. Bông đen rô bật ra từ thân hình cao nghều, khắc khổ mà tươi tắn, rực rỡ… Hiện tại có nhiều người chơi lan nhưng không phải ai cũng biết cách chơi. Ngoài sự công phu, việc theo đuổi thú chơi cũng khá tốn kém.

Hầu như tháng nào anh cũng dành thời gian đến các vùng núi, các triển lãm từ Nam ra Bắc để học hỏi kinh nghiệm và tìm mua những giò hoa ưng ý. “Giò phi điệp này tôi phát hiện được tại một triển lãm ở Hòa Bình năm 2014. Phi điệp thường có màu tím, nhưng trong quá trình lai tạo, giò hoa này đột biến về màu sắc, lưỡi hoa màu tím nhưng có viền cánh trắng. Khi ấy, chủ cây nhất quyết không bán. Sau hơn 3 năm đi lại thuyết phục nhiều lần, vừa qua tôi mới sở hữu được một đoạn mầm 30cm của giò hoa này với giá 45 triệu đồng”, anh Lâm giới thiệu.

Hàng ngày, khu vườn gần 1.000m2 của anh đón nhiều lượt khách tới thưởng lãm và trao đổi. Tuy vậy, anh nói mục đích đến với lan của mình là để thỏa niềm đam mê, không quá xem trọng về lợi ích kinh tế. “Thực ra ranh giới giữa người buôn lan và chơi lan rất mỏng. Hầu hết những nhà buôn lan chuyên nghiệp đều xuất phát là những người “si tình” với lan. Như tôi, bắt đầu là yêu và chơi lan, đam mê tới mức phải đánh đổi rất nhiều thứ quý giá trong cuộc đời. Sau đó, tôi cũng phải bán lan để có tiền mà tiếp tục chơi. Nhưng không phải cây nào cũng bán. Có những cây quý hiếm, tôi chỉ nhân ra cho những anh em tâm huyết với giá rẻ hơn nhiều so với những đối tượng khách hàng khác”, anh Lâm tâm sự.

Năm 2010, anh Lâm đứng ra tập hợp một số anh em cùng sở thích, thành lập CLB Hoa lan (nay là Chi hội Hoa lan, trực thuộc Hội Sinh vật cảnh tỉnh). Đảm nhận chức Chi hội trưởng, anh thường xuyên tổ chức các buổi sinh hoạt theo chủ đề như: Giáng hương - Bát bảo tiên; Hoàng thảo - Phi điệp; Tam bảo sắc… để các thành viên giao lưu, thưởng lãm, trao đổi kinh nghiệm chăm sóc, nhân giống các loài hoa.

Điều đáng trân trọng là trong những chuyến đi, thấy được cuộc sống khó khăn, thiếu thốn của đồng bào vùng núi, “hiệp sĩ tầm lan” cùng với người bạn đời của mình đứng ra kêu gọi sự ủng hộ, chung tay, giúp sức của các thành viên trong Chi hội và các mạnh thường quân. Riêng trong năm 2017 đã quyên góp ủng hộ xây dựng được 4 điểm trường cho các em học sinh tại huyện Bảo Lâm, tỉnh Cao Bằng và tặng nhiều suất quà, bánh kẹo, gạo muối, quần áo, sách giáo khoa… với tổng kinh phí gần 800 triệu đồng. Đây là hoạt động ý nghĩa thiết thực, sẽ được vợ chồng anh triển khai trong thời gian tiếp theo.

Phần thưởng cao quý nhất dành cho sự đam mê của anh Lâm có lẽ không chỉ gói gọn trong những bộ huy chương Vàng, Bạc, Đồng tại các triển lãm. Đó còn là vinh dự khi khu vườn của anh thực sự trở thành điểm đến của những người cùng đam mê, sở thích, góp phần làm giàu, làm đẹp và phong phú thêm nét văn hiến của vùng đất Bắc Ninh-Kinh Bắc.

Linh - Anh
Top