Bao dien tu Bac Ninh
Thứ sáu, 29/12/2017 - 08:45
Xây dựng nếp sống văn minh trong lễ hội
Du xuân trảy hội là nét đẹp văn hóa thẩm sâu trong tâm thức người dân Việt. Trải qua thời gian, vẻ đẹp của những giá trị văn hóa cổ truyền trong các lễ hội dân gian ở đất Bắc Ninh văn hiến không những không bị mất đi mà vẫn đang được trao truyền bằng tất cả sự nỗ lực của các cấp, ngành và cộng đồng.

Mỗi năm, Bắc Ninh có gần 500 lễ hội truyền thống diễn ra suốt 12 tháng nhưng mùa xuân là sôi động và đậm đặc nhất. Nhiều lễ hội trở thành di sản văn hóa Quốc gia. Một số lễ hội cấp làng, xã nhưng có sức lan tỏa lớn, thu hút nhiều du khách trong và ngoài nước, tiêu biểu là: Lễ hội chùa Phật Tích (Tiên Du), lễ hội Đền Đô, lễ hội Đồng Kỵ (thị xã Từ Sơn), lễ hội Kinh Dương Vương (Thuận Thành), lễ hội kéo co làng Hữu Chấp, lễ hội đền Bà Chúa Kho, lễ hội làng Ném Thượng (thành phố Bắc Ninh)… Mỗi lễ hội mang một nét tiêu biểu, giá trị riêng với những nghi thức độc đáo, giàu bản sắc văn hóa và bao giờ cũng hướng tới một đối tượng linh thiêng cần được suy tôn như: Những vị anh hùng chống ngoại xâm, những người có công truyền nghề, giúp dân chống thiên tai, giàu lòng cứu nhân độ thế… Những sự tích, công trạng của các vị thần chính là cầu nối quá khứ với hiện tại, gắn kết cộng đồng và giúp các tầng lớp nhân dân, nhất là thế hệ trẻ hôm nay hiểu được công lao tổ tiên, thêm tự hào về truyền thống quê hương, đất nước.

Việc tổ chức lễ hội truyền thống ở Bắc Ninh đã phát huy được giá trị văn hoá, bảo tồn có chọn lọc những phong tục tập quán tốt đẹp theo xu hướng lành mạnh, tiến bộ, tiết kiệm, phù hợp với sự phát triển kinh tế - xã hội của địa phương, đất nước và đáp ứng nhu cầu tín ngưỡng của các tầng lớp nhân dân. Cùng với sự trang nghiêm, thành kính thiêng liêng trong phần lễ, phần hội cũng mang vẻ đẹp truyền thống rất riêng, đậm bản sắc Bắc Ninh-Kinh Bắc với sự xuất hiện của nhiều loại hình nghệ thuật trình diễn dân gian đặc sắc như: Biểu diễn Dân ca Quan họ Bắc Ninh, hát Ca trù, Trống Quân, hát Chèo, Tuồng, Múa rối nước… cùng nhiều trò chơi dân gian hấp dẫn như: Tổ tôm điếm, thi đấu cờ tướng, cờ người, thi đập niêu đất, đu tiên…

 

 

Nghi thức rước pháo trong lễ hội Đồng Kỵ (thị xã Từ Sơn).

 

Theo đánh giá của Sở Văn hoá, Thể thao và Du lịch, hàng năm, Thường trực BCĐ Phong trào Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hoá từ tỉnh đến cơ sở đều ban hành hướng dẫn công tác quản lý lễ hội, thực hiện phân cấp và xây dựng kế hoạch tổ chức lễ hội theo quy định chung. Việc tổ chức các lễ hội đã tuân thủ tốt các quy định của Trung ương và của tỉnh về việc thực hiện nếp sống văn minh. Các địa phương đều chủ động xây dựng kế hoạch và chương trình lễ hội, phân công nhiệm vụ cụ thể cho các thành viên. Hầu hết lễ hội được tổ chức đảm bảo trang trọng về phần lễ, phong phú về phần hội đồng thời phát huy được truyền thống văn hóa của quê hương. Công tác vệ sinh môi trường cảnh quan và vệ sinh an toàn thực phẩm, phòng chống cháy nổ tại các lễ hội và nơi thờ tự được thường xuyên quan tâm; bố trí khu vực hoá mã, thắp hương tại các khu di tích đúng nơi quy định. Sự chuyển biến rõ nét nhất là ở những lễ hội tiêu biểu được phân cấp cho UBND cấp huyện quản lý như: Lễ hội Đền Đô (thị xã Từ Sơn), Kinh Dương Vương (Thuận Thành), Ném Thượng (thành phố Bắc Ninh)...

Mặc dù vậy vẫn còn những tồn tại, hạn chế trong công tác chỉ đạo, quản lý và tổ chức lễ hội như: Công tác kiểm tra ở cơ sở chưa được thường xuyên, còn mang tính hình thức, hiệu quả chưa cao. Việc đốt vàng mã tại di tích tuy có giảm nhiều so với trước đây song một số du khách vẫn còn mang nhiều đồ mã, hàng mã đến hành lễ. Do lượng du khách trảy hội đông nên việc thu gom rác thải ở một số lễ hội chưa được kịp thời như ở hội Lim, đền Bà Chúa Kho; hiện tượng khấn thuê, chèo kéo khách cũng chưa được giải quyết triệt để…

 

 

Tái hiện sự tích Đức Vua Bà - Thuỷ tổ Quan họ phát lệnh mở hội xuân trong lễ hội làng Diềm (thành phố Bắc Ninh).

 

Tiếp nối thành công, kinh nghiệm của những mùa lễ hội trước, cùng với tinh thần hiệu quả, tiết kiệm, đáp ứng tốt nhu cầu tâm linh, góp phần làm phong phú thêm đời sống văn hóa, tinh thần cho nhân dân trong và ngoài tỉnh, mùa lễ hội năm 2018 sắp tới tiếp tục được các cấp, ngành, địa phương đặc biệt quan tâm vào cuộc. Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch ban hành văn bản hướng dẫn công tác chỉ đạo, tổ chức lễ hội trên địa bàn tỉnh, trong đó, tăng cường công tác tuyên truyền về thực hiện nếp sống văn minh trong lễ hội; áp dụng nhiều giải pháp ngăn chặn các hoạt động mê tín dị đoan, các tệ nạn cờ bạc, chống mọi biểu hiện thương mại hóa lễ hội… Để lễ hội thực sự văn minh, cùng với trách nhiệm quản lý, tuyên truyền của cơ quan chức năng, chính quyền và ban tổ chức lễ hội địa phương, điều quan trọng là phải nâng cao được nhận thức của những người dự lễ hội. Đơn giản như người dân khi tham gia lễ hội cần có trang phục lịch sự, không nói tục, chửi thề làm ảnh hưởng đến không khí trang nghiêm ở các nơi thờ tự, tuân thủ quy định trong việc dâng đồ lễ, khấn vái; không đốt vàng mã và hạn chế tối đa nhang đèn tại các lễ hội, bỏ rác đúng chỗ…

 Lễ hội là nơi con người trở về với nguồn cội, với lịch sử, quê hương. Tổ chức và quản lý tốt lễ hội là thiết thực bảo vệ và phát huy giá trị của các di sản văn hóa cổ truyền, góp phần vun đắp, phát huy bản sắc văn hóa quê hương, dân tộc.

Bài, ảnh: Việt Thanh
Top