Bao dien tu Bac Ninh
Thứ sáu, 08/12/2017 - 08:47
Di sản văn hóa tiêu biểu và việc truyền dạy cho học sinh các trường phổ thông trong tỉnh
Bắc Ninh, một trong những tỉnh có diện tích nhỏ nhất nước hiện nay, song đã lưu giữ khối di sản văn hóa đồ sộ, vừa phong phú về số lượng và loại hình, lại có giá trị đặc sắc về lịch sử - văn hóa.

Hầu như làng xã, thị trấn, phường nào ở các huyện, thị xã, thành phố trong tỉnh cũng lưu giữ các di sản văn hóa vật thể và phi vật thể. Trong đó có những di sản có giá trị Quốc gia và giá trị nhân loại. Từ khối lượng di sản văn hóa đồ sộ và đặc sắc nêu trên, đặt ra yêu cầu giáo dục cho học sinh phổ thông các cấp trong tỉnh như thế nào để các em không những hiểu được giá trị mà còn yêu quý, từ đó tham gia trực tiếp vào việc bảo tồn và phát huy trong cuộc sống đương đại.

Trước hết nên xác định những di sản văn hóa nào cần được truyền dạy ở các trường phổ thông trong tỉnh. Theo chúng tôi cần tập trung truyền dạy cho các em các di sản văn hóa tiêu biểu như: Dân ca Quan họ Bắc Ninh; Lễ hội truyền thống tiêu biểu và trò chơi dân gian (rối nước, kéo co, chạy dó, đập niêu, thổi cơm thi…); Nghề và làng nghề thủ công truyền thống tiêu biểu (những làng nghề được Nhà nước đưa vào danh mục di sản văn hóa phi vật thể cấp Quốc gia); Các di tích lịch sử văn hóa được Chính phủ xếp hạng Quốc gia đặc biệt; các bảo vật Quốc gia; di tích lịch sử tiêu biểu như khu lăng mộ và đền thờ Kinh Dương Vương, hệ thống và di tích về chiến thắng Như Nguyệt; Các di tích về các danh nhân khoa bảng như Văn Miếu Bắc Ninh, nhà thờ các danh nhân khoa bảng ở các gia tộc, văn chỉ, đền thờ các nhà giáo tiêu biểu…; Các di tích cách mạng tiêu biểu: Nhà lưu niệm và nhà trưng bày thân thế sự nghiệp cách mạng của đồng chí Nguyễn Văn Cừ, Ngô Gia Tự…

Trên cơ sở xác định được những di sản văn hóa cần giáo dục cho học sinh trong hệ thống các trường phổ thông, cần có những giải pháp có hiệu quả để thực hiện việc giảng dạy. Ngành Giáo duc - Đào tạo tỉnh cần xây dựng chương trình kế hoạch giáo dục di sản văn hóa vào các trường phổ thông trong tỉnh, xác định đây là nội dung giảng dạy chính thức nằm trong Chương trình giáo dục lịch sử văn hóa địa phương cho học sinh phổ thông đã được phân bổ trong chương trình giáo dục - đào tạo ở các cấp học phổ thông.

Trên cơ sở kế hoạch, chương trình giáo dục được xây dựng, tiến hành biên soạn giáo trình giảng dạy và tài liệu học tập cho học sinh. Đây là công việc mới và khó, vì vậy để biên soạn được giáo trình giảng dạy và tài liệu học tập, cần huy động các chuyên gia, các nhà chuyên môn về bảo tồn và phát huy di sản văn hóa tham gia. Trong công việc này, có vai trò quan trọng của Sở Văn hóa - Thể thao và Du lịch trong việc tập hợp các nhà chuyên môn, các nghệ nhân, nghệ sĩ trên các lĩnh vực di sản văn hóa tham gia xây dựng giáo trình và tài liệu học tập. Trường Trung cấp Văn hóa - Nghệ thuật và Du lịch tỉnh với chức năng và kinh nghiệm trong giảng dạy di dản văn hóa, chắc chắn sẽ giúp Sở Văn hóa - Thể thao và Du lịch, Sở Giáo dục - Đào tạo tỉnh trong việc biên soạn giáo trình và tài liệu học tập về Di sản văn hóa tiêu biểu tỉnh cho học sinh phổ thông các cấp trong tỉnh.

Việc biên soạn chương trình trước hết căn cứ vào các di sản văn hóa tiêu biểu được xác định cần được giảng dạy, đồng thời căn cứ vào từng cấp học mà biên soạn cho phù hợp với học sinh từng lớp, từng cấp. Giáo trình giảng dạy cần đặc biệt quan tâm tới các giáo cụ trực quan (bản đồ, sơ đồ, hiện vật, hình ảnh…), đặc biệt sử dụng công nghệ thông tin trong giảng dạy.

Việc giảng dạy các di sản văn hóa, cần có sự phối hợp tham gia của các nhà chuyên môn về lịch sử, văn hóa, nghệ thuật, các cán bộ bảo tàng, quản lý di tích, các nghệ nhân, nghệ sĩ về Dân ca Quan họ Bắc Ninh, Tranh dân gian Đông Hồ, về đúc đồng, làm gốm, chạm khắc gỗ, múa rối nước…

Trong chương trình giảng dạy, cần có những chương trình trải nghiệm thực tiễn cho học sinh. Thăm quan các di tích, bảo tàng, các lễ hội truyền thống, sinh hoạt văn hóa Quan họ, các làng nghề… để học sinh trực tiếp được trải nghiệm vào các lễ hội, học hát Quan họ, in tranh dân gian Đông Hồ, nặn khuôn đúc đồng, làm đồ gốm…

Giáo dục di sản văn hóa trong các trường phổ thông là công việc mới và khó.Theo suy nghĩ chủ quan chúng tôi mong được góp bàn cùng các nhà chuyên môn và lãnh đạo quản lý giáo dục, mong tìm được những giải pháp khả thi để việc giảng dạy các di sản văn hóa tiêu biểu của tỉnh Bắc Ninh cho học sinh phổ thông các cấp đạt hiệu quả, góp phần xây dựng và phát triển văn hóa, con người Bắc Ninh, đáp ứng yêu cầu phát triền bền vững đất nước theo tinh thần Nghị quyết Trung ương IX (khóa XI) của Đảng.

Tiến sĩ Trần Đình Luyện. Phó Chủ tịch Thường trực Hội Khoa học lịch sử tỉnh
Top